شاخص سهام آزاد شناور


امیر شاملویی

شاخص های مهم بورس: دیگر چه شاخص هایی وجود دارد؟

مطمئناً دنبال کردن تمام بازار موقعیتی بسیار خوبی است، اما درصورتی‌که شما بخواهید بدانید که بخش خاصی از بازار چه عملکردی داشته است، چه‌کار باید بکنید؟ خب، نگران نباشید. تقریباً برای هر چیزی که شما فکر آن را بکنید یک شاخص وجود دارد. بگذارید به انواع مختلف شاخص های مهم بورس که شاخص سهام آزاد شناور ممکن است با آن‌ها روبه‌رو شوید نگاهی بیندازیم…

بررسی انواع شاخص های مهم بورس را در درس چهارم با شاخص کل آغاز کردیم. اولین کاری که می‌شود با شاخص کل انجام داد این است که آن را به اجزای تشکیل‌دهنده‌اش تقسیم کرد. شاخص کل نشان‌دهنده میانگین افزایش یا کاهش بازده سهام بود. همان‌طور که گفتیم بازده به دو شکل ایجاد می‌شود. آیا به خاطر شاخص سهام آزاد شناور می‌آورید؟

یکی افزایش قیمت سهم بود و دیگری سود نقدی پرداختی به سهامداران در طول سال. حال می‌تواند تغییرات قیمت سهم و همین‌طور سود نقدی پرداختی به سهامداران را با دو شاخص مختلف سنجید.

شاخص قیمت

شاخص قیمت فقط نشان‌دهنده میانگین افزایش یا کاهش قیمت سهام در بازار است و دیگر میزان سود نقدی پرداختی به سهامداران را نشان نمی‌دهد؛ یعنی وقتی شاخص قیمت ۱۵ درصد رشد کرده است، میانگین قیمت سهام شرکت های بورسی ۱۵ درصد نسبت به سال قبل بیشتر بوده است و قیمت‌ها افزایش داشته است.

شاخص بازده نقدی

همان‌طور که شاخص قیمت میانگین بازده ناشی از افزایش قیمت سهام را نشان می‌دهد، تغییرات شاخص بازده نقدی هم میانگین بازده ناشی از پرداخت سود نقدی شرکت‌ها به سهامداران را نشان می‌دهد. وقتی شاخص سود نقدی رو به کاهش است، نشان‌دهنده این است که شرکت‌ها به‌طور میانگین سود کمتری را به‌صورت نقد بین سهامدارانشان تقسیم می‌کنند.

شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر

یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های یک سهم برای سرمایه گذاران نقدشوندگی آن است؛ یعنی سرمایه گذار هر موقع خواست سهمش را بفروشد، بلافاصله سهمش در بازار به فروش برسد و سرمایه گذار به پولش برسد.

شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر، میانگین تغییرات قیمت سهام ۵۰ شرکتی را نشان می‌دهد که سهامشان از سایر شرکت های بورسی نقدشوندگی بیشتری دارد. سهام این شرکت‌ها روزانه به تعداد فراوان خریدوفروش می‌شود و سهامداران این شرکت‌ها مشکلی برای فروش آن‌ها ندارند. ناظران و مدیران بورس، هر سه ماه یک‌بار، شرکت های بورسی را بررسی می‌کنند و ۵۰ شرکت فعال‌تر را انتخاب کرده و شاخص قیمتی آن را محاسبه و اعلام می‌کنند.

شاخص ۳۰ شرکت بزرگ

این شاخص میانگین تغییرات قیمت سهام ۳۰ شرکت بزرگ بورس را نشان می‌دهد. اندازه شرکت‌ها از طریق ارزش روز بازار سهم تعیین می‌شود و همان‌طور که قبلاً آموزش داده شد، ارزش روز بازار سهام از حاصل‌ضرب قیمت سهم در تعداد سهام منتشرشده شرکت به دست می‌آید. این شاخص تغییرات قیمت سهامی را نشان می‌دهد که اگرچه کمتر از ده درصد تعداد شرکت های بورسی را تشکیل می‌دهند اما بیش از ۷۰ درصد ارزش بورس تهران را به خود اختصاص داده‌اند و تغییرات قیمت آن‌ها می‌تواند اثر بزرگی بر شاخص کل و بورس داشته باشد. این شاخص هر سه ماه یک‌بار به‌روزرسانی می‌شود.

شاخص صنعت و شاخص مالی

شرکت های بورسی در دو بخش صنعتی و مالی قرار می‌گیرند. در بخش صنعتی شرکت های تولیدی و صنعتی نظیر مخابرات، خودروسازی، سیمان، پتروشیمی و … قرار دارند و در بخش مالی بانک‌ها، شرکت های سرمایه گذاری، بیمه‌ها و … حضور دارند. شاخص صنعت نشان‌دهنده میانگین تغییرات قیمت سهام شرکت های فعال در بخش صنعت و شاخص مالی میانگین تغییرات قیمت سهام شرکت های فعال در بخش مالی است.

بخش صنعت و بخش مالی نیز می‌توانند به صنایع تشکیل‌دهنده تقسیم شوند و شاخص هر یک از این صنایع جداگانه محاسبه شود. برای مثال، شاخص صنعت سیمان متوسط تغییرات قیمت شرکت های فعال در صنعت سیمان را نشان می‌دهد.

شاخص بازار اول و بازار دوم

بورس اوراق بهادار تهران ویژگی‌ها و مؤلفه‌هایی را تعیین کرده است و بر مبنای آن شرکت های بورسی را دسته‌بندی می‌کند. برخی از این مؤلفه‌ها عبارت‌اند از میزان سرمایه، تعداد سهامداران، وضعیت سودآوری، تعداد سهامی که توسط سهامداران حقیقی در بازار خریدوفروش می‌شود (اصطلاحاً سهام شناور آزاد) و …

شرکت هایی که شرایط بهتری داشته باشند در بازار اول و شرکت های دیگر در بازار دوم دسته‌بندی می‌شوند. در بازار اول شرکت‌ها در دو دسته دیگر جای می‌گیرند که عبارت است از تابلو اصلی و تابلو فرعی.

در زیر خلاصه ویژگی شرکت‌ها برای حضور در این گروه‌ها آورده شده است:

شرایط تابلو اصلی بازار اول تابلو فرعی بازار اول بازار دوم
حداقل سرمایه ۱۰۰۰ میلیارد ریال ۵۰۰ میلیارد ریال ۲۰۰ میلیارد ریال
حداقل سهامداران ۱۰۰۰ سهامدار ۷۵۰ سهامدار ۲۵۰ سهامدار
حداقل سهام شناور آزاد ۲۰ درصد ۱۵ درصد ۱۰ درصد
حداقل مدت‌زمان سودآوری ۳ دوره متوالی ۲ دوره متوالی ۳ دوره متوالی

حال برای هر یک از این گروه‌ها یک شاخص وجود دارد که میانگین تغییرات قیمت سهام شرکت هایی را نشان می‌دهد که در این گروه‌ها حضور دارند. این دو شاخص هم جزء شاخص های مهم بورس هستند.

شاخص آزاد شناور

در هر شرکت می‌تواند تعدادی سهامدار حقیقی و تعدادی سهامدار حقوقی وجود داشته باشد. سهامداران حقوقی مالکان پرنفوذ شرکت هستند و معمولاً درصد بالایی از سهام شرکت متعلق شاخص سهام آزاد شناور به این شرکت‌هاست. به میزان سهامی که معمولاً در اختیار سهامداران حقیقی قرار دارد و مرتباً در بازار خریدوفروش می‌شود، سهام شناور آزاد گفته می‌شود. هرچقدر میزان درصد سهام شناور آزاد یک شرکت بیشتر باشد، برای سرمایه گذاران حقیقی جذابیت بیشتری دارد. این شاخص نیز از همین مفهوم استفاده کرده و تغییرات قیمت آن بخش از سهام را می‌سنجد که توسط سهامداران حقیقی خریدوفروش می‌کند.

در این درس شما با شاخص های مهم بورس آشنا شدید. در درس بعدی با یک مطالعه موردی همراه شما خواهیم بود.

(پایان درس پنجم دوره آموزشی آشنایی با شاخص ها)

اگر سؤال یا نظری دارید لطفاً در بخش نظرات مطرح کنید. همین‌طور با اشتراک‌گذاری این مقاله در شبکه‌های اجتماعی شما هم در توسعه دانش مالی و سرمایه گذاری شریک شوید.

عدم افزایش سهام شناور حقوقی‌ها مهمترین عامل ریزش بورس/رشد سالانه بازار ۴۲ درصد است

عضو شورای عالی بورس گفت: موضوع مدیریت سهام شناور در بازار سرمایه از سوی نهادها، صندوق ها، حقوقی‌ها و فعالان بزرگ اقتصاد جدی تلقی نمی‌شود و همین عامل مهمترین موضوع افت شاخص طی مدت اخیر نیز بود.

عدم افزایش سهام شناور حقوقی‌ها مهمترین عامل ریزش بورس/رشد سالانه بازار ۴۲ درصد است

به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا)، شاهین چراغی، عضو شورای عالی بورس در برنامه گفتگوی ویژه ضمن اشاره به روند شاخص بورس گفت: موضوع مدیریت سهام شناور در بازار سرمایه از سوی نهادها، صندوق ها، حقوقی‌ها و فعالان بزرگ اقتصاد جدی تلقی نمی‌شود و همین عامل مهمترین موضوع افت شاخص طی مدت اخیر نیز بود. ما این مساله را در شورای عالی بورس پیش بینی می‌کردیم و همواره شاخص سهام آزاد شناور در مورد آن بحث می شد و وزیر اقتصاد نیز پیگیر بود تا وزارتخانه‌ها یا نهادها شناورسازی سهام را بالا ببرند.

وی ادامه داد: عمدتا مدیریت سهام شرکت‌های بزرگ که شاخص ساز بازار نیز هستند، در اختیار نهادهای حاکمیتی یا زیر مجموعه آنها یا در اختیار وزارتخانه‌های مختلف است، اما متاسفانه در ساختار اقتصاد ما وضعیتی وجود دارد که عمدتاً نهادها، صندوق‌ها و خیلی از شرکت‌های سرمایه‌گذاری بحث شناورسازی سهام را جدی نمی‌گیرند. این مجموعه ها می‌توانستند از افزایش قیمت سهام استفاده و سهام خود را عرضه کنند، اما متاسفانه مدیران شرکت‌های ما زمانی که قیمت سهامشان رو به بالاست، تصمیم فروش نمی‌گیرند، به جهت اینکه می‌گویند ممکن است مورد مواخذه سازمان‌های نظارتی و بازرسی قرار بگیریم و همین موضوع باعث می‌شود تا قیمت با ضریب فزاینده‌ای بالا برود.

تنها راه مدیریت بازار در شرایط فعلی افزایش سهام شناور است

روح الله حسینی مقدم دیگر عضو شورای عالی بورس در مورد این موضوع ادامه داد: برای افزایش سهام شناور آزاد در بازار سرمایه از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار و وزارت اقتصاد تلاش‌های زیادی انجام گرفت. زمانی که می‌گوییم باید سهام شناور افزایش پیدا کند، به معنای آن است شاخص سهام آزاد شناور که یک سهامدار استراتژیک سهام خود را در بازار عرضه کند. اما از نگاه فعال حقوقی شرایط متفاوت بود و به رغم تلاش‌ها و پیگیری‌ها، میزان عرضه سهام شناور در سطحی نبود که بتواند جریان نقدینگی ورودی به بازار سرمایه را مدیریت کند. حتی برخی از فعالان حقوقی و سهامداران عمده از بازار حمایت کردند و سطح عرضه سهام شناور را تا حدی افزایش دادند که جایگاه مدیریتی آنها در معرض خطر قرار گرفت.

وی ادامه داد: تنها راه مدیریت بازار در شرایط فعلی افزایش سهام شناور است . ما نمی‌توانیم سرمایه را حبس و از رشد بازار جلوگیری کنیم.

* استفاده از ظرفیت بازار سرمایه در مسیر توسعه

در ادامه شاهین چراغی افزود: ما برای مدیریت سهام شناور به اصلاح قوانین نیاز داریم. قوانینی و مقرراتی که سهام دار عمده را ملزم به عرضه سهام شناور کنیم. زمانی که سهامدار عمده میلی به عرضه سهام نداشته باشد، حتی با دستور وزیر مرتبط با صنعت امکان پذیر نیست.

روح الله حسینی مقدم افزود: مصوبه ای از سوی هیات وزیران مبنی بر الزام نهاد های دولتی برای عرضه سهام شناور ابلاغ شد، اما الزام به شکل کامل پاسخگو نبود. باید سهامدار عمده علت حضور خود در بازار را درک کند و بداند چه زمانی باید از ظرفیت بازار سرمایه در مسیر توسعه استفاده کند. سهامدار عمده خاموش تاثیری بر روند بازار ندارد.

شاهین چراغی، عضو شورای عالی بورس در پاسخ به اینکه چرا حمایت حقوقی‌ها از بازار تنها دو روز تداوم داشت، گفت: ناهماهنگی حقوقی‌ا در عرضه و تقاضا باعث این توقف شد. حمایت باید موثر باشد. ما باید از مردم و سهامدار خرد حمایت کنیم.

روح الله حسینی مقدم، عضو شورای عالی بورس نیز در این باره گفت: تعدادی از حقوقی‌ها و سهامداران عمده در این شرایط با بازار و نهاد ناظر بازار سرمایه صادق نبودند و هیجان کاذب ایجاد کردند. انتظار هم نداریم که حقوقی منابع خود را به بازار تزریق کند. ما باید در این مسیر فرهنگ سازی کنیم تا نهاد حقوقی بداند نسبت به شرایط بازار سرمایه مسئولیت دارد.

* تغییر فضا از هیجانی به عقلایی

وی ضمن اشاره به معنی حمایت از بازار سرمایه افزود: افتخار ما در بازار سرمایه نقدشوندگی دارایی است . پس اولین حمایت افزایش نقدشوندگی است و در بازار های دیگر این میزان نقد شوندگی وجود ندارد. نکته دوم وجود هیجان در بازار است . وظیفه شاخص سهام آزاد شناور حقوقی ها تغییر فضای هیجانی به فضای عقلانی است.

این عضو شورای عالی بورس با اشاره به دلایل افت شاخص گفت: از ابتدای سال، تغییر محسوسی در رشد نماگرهای بازار داشتیم.همه به روندها نگاه کردیم. سهام مثبت شد در صف خرید بودیم و منفی شد در صف فروش! متغیرهای اثر گذار سود آوری شرکت ها هیچ تغییری نکرده و ما باید انتظار داشته باشیم جامعه نگاه بلند مدت داشته باشد. روز ورود من به بازار سرمایه شاخص ۲۰۰۰ واحد بود و امسال نزدیک ۲ میلیون واحد شد. این یک روند است و یک شب و دو شب اتفاق نیفتاده و باید توجه کرد رشد سالانه بازار ۴۲ درصد بوده است.صندوق هایی داریم که سالی ۶۰ درصد بازدهی داشتند. بنابرین باید به بازار سرمایه بلند مدت نگاه کرد. دید کوتاه مدت عامل اصلی زیان در بازار سرمایه است.

حسینی مقدم با بیان اینکه این دوره فعلی در بورس گذراست ادامه داد: برای این دوره باید راه حل ارائه کنیم و سهامداران عمده کمک کنند تا از ابزارها و ظرفیت‌ها برای کنترل بازار استفاده کنیم. سهام داران خاموش و عمده باید از خواب بیدار شوند و از ظرفیت بورس استفاده کنند.

وی با بیان اینکه بورس، بسیار تخصصی و پیچیده است اضافه کرد: با گذراندن تعدادی کلاس و استفاده از فضای مجازی متخصص این بازار نخواهیم شد و در این بازار باید صبوری کرد.

این عضو شورای عالی بورس با بیان اینکه هزینه هر تصمیم یا حرف از طرف مسئولان در بازار سرمایه، موجب تغییر ارزش دارایی‌های مردم می‌شود، افزود: تنها نهادی که به اصلاح اساسی اقتصاد کمک می‌کند بورس است و باید همه از آن حمایت کنند و از ظرفیت‌های آن بهره‌مند شوند.

شاهین چراغی در ادامه این برنامه گفت: برای ورود افراد حقیقی به بازار باید آموزش را مد نظر قرار دهیم ، استقبال مردم در اوایل سال ۹۹ بسیار عجیب بود و به بورس اعتماد کردند و سیستم‌های معاملاتی کشش این حجم از معامله را نداشت. باید از ظرفیت فعالان بازار در فضای مجازی استفاده کنیم و اگر بخواهیم هیجان‌های بازار را کم کنیم باید دانش مردم را بالاتر ببریم.

چراغی با اشاره به اینکه صندوق‌های سرمایه گذاری شرایط بهتری برای افراد کم تجربه دارند ادامه داد: سرمایه گذاری در این صندوق‌ها موجب می‌شود مردم در معرض این نوع آسیب‌ها قرار نگیرند.

وی با اشاره به اینکه دولت به منظور جبران کسری بودجه وارد این بازار نشده تاکید کرد: تبعات این نوع ریزش برای دولت بیشتر از مزایای آن است.

چراغی گفت: دولت بخشی از دارایی‌های خود را در این بازار واگذار کرده که این دارایی ها، ارزشمند هستند و اگر مردم در همین سهام‌ها باقی بمانند سال آینده، بازدهی بسیار خوبی نسبت به اکنون خواهند داشت. سهام‌ ارزشمند هستند و وضع شرکت‌ها خوب است و مردم دچار هیجان نشوند.

وی افزود: با افزایش نقدینگی در کشور نقش بانک مرکزی پررنگ‌تر می‌شود و نیازمند حمایت بیشتر بانک مرکزی هستیم، چون عمده صندوق‌های سرمایه گذاری متعلق به بانک هاست و از توسعه آن‌ها توسط بانک مرکزی جلوگیری شده است.

سهام شناور آزاد چیست؟ روش محاسبه آن چگونه است؟

سهام شناور آزاد چیست؟

“ سهام شناور آزاد ” از آن دسته اصطلاحات بورسی است که به گوش بسیاری از ما نیز خورده. فعالان بازار سرمایه با این اصطلاح رایج بسیار سر و کار دارند و از مفهوم و کاربرد هایش باخبر هستند. اما ما در این مقاله به سوال هایی از قبیل سهام شناور آزاد چیست؟ و کاربرد سهام شناور آزاد چیست؟ پاسخ خواهیم داد.

سهام شناور آزاد ( free float stocks ) یعنی چه؟

بخشی از سهام یک شرکت که سهامداران آن ، قصد فروش آن را دارند و انتظار نمیرود که در مدیریت شرکت نقشی ایفا کنند را سهام شناور آزاد میگویند. اغلب دارندگان سهام شناور آماده عرضه سهم خود هستند و نمیخواهند سهم را حفظ کنند.

اگر بخواهیم سهامداران هر شرکت را به دو دسته کلی تقسیم کنیم میتوانیم بگوییم که هر شرکت 1.سهامداران راهبردی و عمده 2.سهامداران سایر را دارد. سهامداران راهبردی اشخاص حقیقی یا حقوقی هستند که در بلند مدت سرمایه گذاری کرده اند؛اما سایر سهامداران افراد حقیقی یا حقوقی جزئی هستند که به دلایل مختلف سهام را خریداری کرده اند اما قصد نگه داری ندارند.

اگر بخواهیم با اعداد و ارقام برایتان بگوییم باید یک نماد معاملاتی را مثال بزنیم.
وارد سایت < tsetmc.com > شده و نماد را انتخاب کنید.صفحه ای همانند صفحه زیر برایتان باز خواهد شد.

سهام شناور یک نماد معاملاتی

همانطور که میبینید سهام شناور شرکت 27 درصد است.به بیانی دیگر :
اگر تعداد کل سهام شرکت 50 میلیارد برگه سهم باشد.محاسبه 27 % از اوراق سهم کار دشواری نخواهد بود.این درصد 13 میلیارد و 500 برگه سهم خواهد بود.اینکه چه تعداد از اوراق به دست سهامدارانی است که قصد نگه داری آن را ندارند بسیار مهم است.

اگر میخواهید بدانید خرید یا نگه داری سهم چه میزان ریسک دارد ، سهام شناور آزاد یکی از پارامتر های مهم برای سنجش است.هنگامی که این نسبت بزرگ میشود شما در خواهید یافت که دیگر خریداران و سهامداران قصد نگه داری سهام خود را ندارند پس اینکه شما آن را نگه دارید کار پر ریسکی خواهد بود.

نحوه محاسبه سهام شناور آزاد

بعد از پاسخ به این پرسش که سهام شناور آزاد در بورس چیست بد نیست نگاهی به نحوه محاسبه سهام شناور آزاد بیاندازیم. با بررسی ترکیب کامل سهامداران شرکت و تعیین تعداد سهامداران راهبردی میتوانیم سهام شناور آزاد را پیدا کنیم. وقتی تعداد سهامداران عمده را از کل سهامداران کم کنیم میتوانیم به تعداد سهام شناور و درصد آن به کل سهام شرکت دست یابیم.
در بازارهای بورسی دنیا ، شرکت هایی که کمتر از 25 % سهام آنها ، سهام شناور آزاد باشد از فهرست حذف میشوند زیرا دارندگان میخواهند سهام به دست خودشان باشد و علاقه مند به توزیع آن بین مردم عام نیستند.

تاثیر سهام شناور آزاد بر نقد شوندگی

سهام شناور آزاد و نقد شوندگی

هرچه یک شرکت شناوری بیشتری داشته باشد ، نقد شوندگی بیشتری داشته و سریع تر عرضه میشود.با بالاتر رفتن حجم عرضه ، سهامداران مردمی بیشتر میشوند و امکان دست کاری قیمت پایین می آید.
هنگامی که شرکتی کوچک وجود دارد که سهام شناوری آن کم است خیلی راحت سهامداران میتوانند بر قیمت کنترل داشته و افزایش و کاهش کاذب ایجاد کنند تا مردم به خرید ترغیب شوند.اما وقتی شناوری بالا میرود دیگر نمیتوانند سرمایه را بدست بگیرند یا معاملات سهام را تحت تاثیر قرار بدهند.

بهترین درصد سهام شناور آزاد

برای سهام شناور حداکثر درصد وجود ندارد اما حداقل آن باید 5% باشد. هرچه درصد به میانگین نزدیک تر باشد متعادل تر است و این میانگین طبق گفته سازمان بورس چیزی حدود 21% برای تمام شرکت های بورسی و فرابورسی است.

ثابت ماندن میزان شناوری

با داشتن قابلیت نقد شوندگی ، نمیتوان گفت که میزان شناوری ثابت میماند. هنگامی که سهامداران اصلی سهام خود را هنگام رشد قیمت به فروش برسانند میزان شناوری کاهش می یابد و همچنین این اتفاق زمانی که یک خریدار با یک یا چند کد ، سهام را با حجم عمده خریداری کند هم می افتد.

Δ شرکت های موجود در بازار های بورس و فرابورس میتوانند درصد شناوری خود را در دوره های سه ماهه در سایت کدال مشاهده کنند.

برای تازه کاران و تازه واردان به دنیای اقتصاد و بازار بورس پیشنهاد میشود که از شاخص شناوری استفاده کرده و برای سرمایه گذاری های خود از شرکت هایی با درصد شناوری بیشتر شروع کنند. امیدواریم با موارد گفته شده شک و شبه شما در مورد سهام شناور آزاد رفع شده باشد.

۸ شاخص مهم در بورس اوراق بهادار تهران را بشناسید

شاخص-بورس

شاخص چیست؟ شاخص های مهم کدامند؟ حتما تا کنون چندین مرتبه این جمله ها را شنیده اید! اگر هنوز معنی و کاربرد آن در علم بازار سرمایه را نمی دانید با ما همراه باشید. در این نوشته سعی داریم تا تعریفی از Indexها ارائه کنیم و به بررسی ۸ شاخص مهم بازار بورس تهران بپردازیم.

فعالان بازار سرمایه برای دست یافتن به سود مناسب در خرید و فروش سهام شرکت‌های بورسی، ناگزیر به بررسی روند قیمت یا بازده سهام شرکت‌ها هستند؛ به همین منظور سهامدار از طریق قیمت سهام، سود شرکت در دوره‌های مختلف، بررسی روند بازدهی صنعت مربوطه و همینطور بررسی وضعیت بازار شاخص سهام آزاد شناور اقدام به تصمیم‌گیری در مورد خرید، فروش یا نگهداری نماد مورد نظر خواهد کرد. بنابراین سهامداران نیازمند استفاده از شاخص‌ها (Index) هستند که از این طریق بتوانند به اطلاعات عمومی قیمت یا بازدهی در میان تمام یا گروهی از شرکت‌های بورسی دست پیدا کنند.

شاخص چیست؟

شاخص در لغت به معنی نمودار، مرتفع است و به آنچه اطلاق می‌شود که مقدار آن ماهیت چیزی را مشخص کند.

در علم اقتصاد، شاخص معیاری است آماری که نشان دهنده تغییرات در بازارهای متفاوت است.

به صورت کلی شاخص را می‌توان نشان‌دهنده سطح عمومی پارامتری مشخص -به طور معمول قیمت یا بازدهی- در میان گروهی از متغیرهای مورد بررسی تعریف کرد.

در بازار بورس اوراق بهادار سطح عمومی قیمت کل شرکت‌های بورسی، معیاری برای سنجش وضعیت کلی بازار اوراق بهادار یا وضعیت بخش یا صنعت خاصی در این بازار است و شاخص بازدهی (قیمت و بازده نقدی) نیز نشان‌دهنده سطح عمومی بازدهی کل شرکت‌های بورس اوراق بهادار است. در ادامه به معرفی اجمالی و کاربرد انواع این شاخص‌‌های مهم و موجود در بورس اوراق بهادار پرداخته می‌شود.

شاخص

انواع شاخص‌های شرکت‌های بورسی

در بورس اوراق بهادار تهران انواع شاخص‌هایی وجود دارد که برخی شاخ های مهمی هستند نظیرشاخص کل قیمت، شاخص کل قیمت به تفکیک تابلوی اصلی و فرعی، شاخص بازده نقدی، شاخص بازده نقدی و قیمت، شاخص قیمت مالی، شاخص قیمت صنعت، شاخص قیمت به تفکیک هر صنعت و شاخص قیمت ۵۰ شرکت فعال‌تر وجود دارد. هر یک از شاخص‌ها با توجه به پارامتر مورد بررسی به شاخص قیمت و شاخص بازدهی تقسیم می‌شود و معنای و مفهومی را دربر دارند که بر اساس متغییر‌های مورد نظر قابل تفکیک هستند؛ به عنوان نمونه شاخص کل تمامی شرکت‌های بورس را در برمی‌گیرد، شاخص صنعت شرکت‌های تولیدی و شاخص مالی شرکت‌های گروه خدمات مالی و سرمایه‌گذاری را شامل می‌شود.

به همین ترتیب، صنایع مختلف نیز هر یک شاخص ‌های مهم خود را دارند؛ شاخص استخراج کانه‌های فلزی، شاخص ساخت منسوجات و شاخص سیمان، آهک و گچ مثال‌هایی از این دست هستند که هر یک سطح عمومی قیمت شرکت‌های فعال در آن صنعت را نشان می‌دهند.

در یک تقسیم‌بندی کلی می توانیم شاخص های مهم مورد استفاده در بورس را به دو گروه اصلی و صنایع تقسیم کنیم. در ادامه به بررسی این شاخص های مهم مورد استفاده خواهیم پرداخت.

۱- شاخص کل قیمت در بورس اوراق بهادار TEPIX

شاخص کل قیمت (Tehran Exchange Price Index) در بورس اوراق بهادار که به اختصار آن را شاخص کل می‌گویند، نشان دهنده تغییرات سطح عمومی قیمت‌ها در کل بازار است و میانگین افزایش یا کاهش قیمت سهام در بازار را بیان می‌کند.

این تغییرات نسبت به تاریخ مبدا که در سال ۱۳۶۹ است، بیان می‌شود.

نکته حائز اهمیت دیگر آنکه شاخص کل، میزان سود نقدی پرداختی به سهامداران را نشان نمی‌دهد.

به عنوان نمونه وقتی می‌گوییم شاخص کل۳۰ درصد رشد کرده است، یعنی میانگین قیمت سهام شرکت‌های بورسی به میزان۳۰ درصد نسبت به سال پایه (۱۳۶۹) و افزایش پیدا کرده است.

شاخص کل به صورت لحظه ای در سایت شرکت مدیریت فناوری بورس تهران وجود دارد. اما برای اطلاع علاقه‌مندان، فرمول ریاضی مربوط به محاسبه شاخص کل قیمت در ادامه بیان شده است:

Pitقیمت شرکت iام در زمان t

Qitتعداد سهام منتشره شرکت iام در زمان t

Dtعدد پایه در زمان t که در زمان مبداء برابر بوده است با QioPio

Pio قیمت شرکت iام در زمان مبدأ

Qio تعداد سهام منتشره شرکت iام در زمان مبدأ

n تعداد شرکت‌های مشمول شاخص

ساده شده فرمول بالا را می‌توانیم این‌گونه بیان کنیم:

ارزش جاری برای هر شرکت برابر با حاصلضرب تعداد سهام آن در قیمت هر سهم شرکت مورد نظر است. از مجموع ارزش جاری شرکت‌های پذیرفته شده در بورس، ارزش جاری بازار به دست می‌آید.

بنابراین چنانچه پیشتر گفته شد شاخص کل قیمت بازار بورس تهران، سهام تمام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس را در برمی‌گیرد و در صورتی‌که نماد شرکتی بسته باشد یا برای مدتی معامله نشود، قیمت آخرین معامله آن در شاخص لحاظ می‌گردد. همان‌گونه که از فرمول مشخص است، تعداد سهام منتشره شرکت‌ها، معیار وزن‌دهی در شاخص مزبور است.

هم‌اکنون در بورس اوراق بهادار تهران شاخص کل قیمت در ۳ گروه کل بازار، تالار اصلی و تالار فرعی محاسبه می‌شود. ملاک محاسبه شاخص کل هر گروه، قیمت سهام شرکت‌های معامله شده در آن گروه است.

به طور مثال قیمت‌های سهام شرکت های معامله شده تابلوی اصلی، در محاسبه شاخص کل تالار اصلی لحاظ می‌شود و قیمت سهام تمام شرکت‌های معامله شده کل بازار در محاسبه شاخص کل بازار لحاظ خواهد شد.

جامع، موزون و دردسترس بودن را می‌توان جزو مزایای این شاخص برشمرد.

همچنین شاخص کل در مواردی همچون افزایش سرمایه از طریق آورده یا مطالبات سهامداران، افزایش و کاهش شرکت‌ها و ادغام شرکت‌ها تعدیل می‌شود تا تغییرات حاصل از این رخدادها در مقدار شاخص تاثیر نداشته باشد.شایان ذکر است افزایش سرمایه از محل اندوخته و پرداخت نقدی موجب تعدیل این شاخص نمی‌شود.

۲- شاخص قیمت و بازده نقدی (درآمد کل) TEDPIX

این شاخص که از قیمت و بازده نقدی پرداختی تاثیر می‌گیرد، بیانگر بازده کل بازار بورس است. نحوه محاسبه این شاخص مشابه شاخص کل قیمت است. فرمول محاسبه شاخص درآمد کل به شکل زیر است:

Pitقیمت شرکت iام در زمان t

Qitتعداد سهام منتشره شرکت iام در زمان t

RDt پایه شاخص قیمت و بازده نقدی در زمان t که مقدار آن در زمان مبداء برابر بوده است

n تعداد شرکت‌های مشمول شاخص

پرداخت سود نقدی نیز موجب تعدیل شاخص درآمد خواهد شد.

۳- شاخص بازده نقدی TEDIX

تغییرات شاخص بازده نقدی، میانگین بازده ناشی از پرداخت سود نقدی شرکت‌های بورسی به سهامداران را نشان می‌دهد. بنابراین وقتی شاخص سود نقدی رو به کاهش است، شرکت‌ها به‌طور میانگین سود کمتری را به‌صورت نقد بین سهامدارانشان تقسیم می‌کنند.

برای محاسبه شاخص TEDIX به عدد پایه شاخص کل قیمت و پایه شاخص قیمت و بازده نقدی نیاز داریم. فرمول ریاضی این شاخص به صورت زیر است:

۴- شاخص صنعت و شاخص مالی

به صورت کلی تمامی شرکت‌های بورسی در دو بخش صنعتی و مالی تقسیم می‌شوند. در بخش صنعتی شرکت‌های تولیدی و صنعتی نظیر مخابرات، خودروسازی، سیمان، پتروشیمی و … قرار دارند و در بخش مالی نیز بانک‌ها، شرکت‌های سرمایه‌گذاری، بیمه و… حضور دارند.

در این میان شاخص صنعت(Industrial Index) نشان‌دهنده میانگین تغییرات قیمت سهام شرکت‌های فعال در بخش صنعت و شاخص مالی (Financial Index) نیز میانگین تغییرات قیمت سهام شرکت‌های فعال در بخش مالی است. این دو شاخص از فرمول و قواعد تعدیل شاخص کل قیمت پیروی می‌کند.

از طرفی همان‌طور که پیش‌تر مطرح شد، بخش صنعت و بخش مالی نیز می‌توانند به صنایع تشکیل‌دهنده تقسیم شوند و شاخص هر یک از این صنایع جداگانه محاسبه شود؛ به عنوان نمونه شاخص صنعت خودروسازی متوسط تغییرات قیمت شرکت‌های فعال در صنعت خودروسازی را نشان می‌دهد.

طبقه‌بندی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس به روش (ISIC (international standard industrial classification صورت گرفته شود.

۵- شاخص سهام آزاد شناور (TEFIX)

به صورت کلی سهام شرکت‌های بورسی را سهامداران حقیقی و حقوقی خریداری می‌کنند و معمولاً سهامداران حقوقی مالکان پرنفوذی در شرکت‌های بورسی به شمار می‌آیند و در صورت خریداری سهام شرکت‌های بورسی، درصد بالایی از سهام شرکت را تصاحب می‌کنند. با توجه به این موضوع، به میزان سهامی که معمولاً در شرکت‌های بورسی در اختیار سهامداران حقیقی قرار دارد و مرتباً در بازار خریدوفروش می‌شود، سهام شناور آزاد گفته می‌شود.

در این میان هرچقدر میزان درصد سهام شناور آزاد یک شرکت بیشتر باشد، برای سرمایه‌گذاران حقیقی، این شرکت بورسی جذابیت بیشتری دارد. با توجه به این موضوع، شاخص آزاد شناور تغییرات قیمت آن بخش از سهام را می‌سنجد که توسط سهامداران حقیقی خریدوفروش می‌کند؛ این شاخص می‌توانند تصویر مناسبی از شرکت‌های بورسی در اختیار سهامداران قرار دهد.

۶- شاخص بازار اول و بازار دوم

بورس اوراق بهادار بر اساس مؤلفه‌هایی نظیر میزان سرمایه، تعداد سهامداران، وضعیت سودآوری، تعداد سهامی که توسط سهامداران حقیقی در بازار خریدوفروش می‌شود یا اصطلاحاً سهام شناور آزاد و …شرکت‌های بورسی را دسته‌بندی کرده است. بر اساس این تقسیم‌بندی، شرکت‌هایی که شرایط بهتری داشته باشند در بازار اول و دیگر شرکت‌های بورسی در بازار دوم دسته‌بندی می‌شوند. در این میان شرکت‌هایی که در بازار اول حضور دارند نیز به دو دسته تابلو اصلی و فرعی تقسیم می‌شوند. برای هر یک از این دسته‌بندی‌ها یک شاخص وجود دارد که میانگین تغییرات قیمت سهام شرکت‌هایی را نشان می‌دهد که در این گروه‌ها حضور دارند.

۷- شاخص ۵۰ شرکت برتر

معمولاً هر سه ماه یک‌بار، ۵۰ شرکت برتر در بورس اوراق بهادار معرفی می‌شوند که سهام این شرکت‌ها نسبت به سایر شرکت‌های موجود در بورس اوراق بهادار، قابلیت نقد شوندگی بیشتری را دارد. شاخص ۵۰ شرکت برتر میانگین قیمت سهام این ۵۰ شرکت برتر را نشان می‌دهد. این شرکت‌ها در طول روز، به تعداد قابل توجهی خرید و فروش می‌شوند و سهامداران به راحتی می‌توانند سهام این شرکت‌های بورسی را خرید و فروش کنند.

۸- شاخص ۳۰ شرکت بزرگ

شاخص ۳۰ شرکت بزرگ نیز میانگین تغییرات قیمت سهام ۳۰ شرکت بزرگ بورس را نشان می‌دهد. معیار انتخاب این ۳۰ شرکت نیز بر اساس اندازه شرکت است و اندازه شرکت‌ها نیز از ارزش روز بازار سهم تعیین می‌شود که ارزش روز بازار سهام از حاصل‌ضرب قیمت سهم در تعداد سهام منتشر شده شرکت به دست می‌آید. شاخص ۳۰ شرکت بزرگ تغییرات قیمت سهامی را نشان می‌دهد و اگرچه این شرکت‌های بورسی کمتر از ده درصد تعداد شرکت‌های بورسی را تشکیل می‌دهند اما بیش از ۷۰ درصد ارزش بورس تهران را به خود اختصاص داده‌اند و تغییرات قیمت آن‌ها می‌تواند اثر بزرگی بر شاخص کل و بورس داشته باشد. این شاخص هر سه ماه یک‌بار به‌روزرسانی می‌شود.

شاخص‌های مهم بورس‌های جهانی

در بورس‌های سایر کشورها نیز شاخص‌هایی مورد توجه و بررسی فعالان بازار سرمایه قرار می‌گیرد که مهمترین آن‌ها در جدول ذیل آمده است:

شاخص سهام آزاد شناور
نام بازار کشور شاخص/ شاخص‌های مهم
بورس نیویورک (NYSE) ایالات متحده آمریکا ۱- میانگین صنعتی داو جونز (Dow Jones Industrial Average)
۲- S&P500 (Standard and Poor’s index)
بورس نزدک (NASDAQ) ایالات متحده آمریکا ۱- نزدک مرکب (NASDAQ Composite)
۲- نزدک-۱۰۰ (NASDAQ-100)
بورس لندن (LSE) انگلستان ۱- FTSE 100
۲- FTSE 250
بورس Euronext
(این بازار با همکاری بازار بورس آمستردام، بازار بورس بروکسل و بورس پاریس)
هلند ۱- AEX
۲- BEL 20
۳- CAC 40
بورس توکیو (TSE) ژاپن شاخص نیکی (Nikkei Index)
بورس هنگ کنگ(HKEx) هنگ کنگ Hang Seng Index
بورس شانگهای (SSE) چین ۱- SSE Composite
۲- SSE 50

تفسیر شاخص‌ها

با توجه به اینکه شاخص، سطح عمومی قیمت‌ها یا بازدهی را نشان می‌دهد، کاهش یا افزایش آن لزوماً بیانگر صعود یا نزول قیمت تمامی شرکت‌ها نیست؛ چون ممکن است بخشی از شرکت‌ها با افزایش قیمت همراه باشند اما نزول قیمت تعداد بیشتری از شرکت‌ها یــا شرکت‌هایی با حجم بیشتر، سطــح عمومی قیمت‌ها و در نتیجه میزان شاخص را کاهش دهد. از طرفی شاخص‌ها سطح قیمت را در مقایسه با تاریخ مشخصی که تاریخ مبدأ نام دارد نشان می‌دهند؛ به عبارت دیگر سطح شاخص‌ها نسبت به تاریخ مبدأ یا همان زمان آغاز محاسبه شاخص سنجیده می‌شود. در همین راستا، به طور معمول، میزان شاخص‌ها در تاریخ مبدأ ۱۰۰ در نظر گرفته می‌شود؛ به عنوان نمونه اگر عدد شاخص هشت سال پس از آغاز محاسبه یا همان تاریخ مبدأ برابر ۱۰۰۰ شود، این امر نشان می‌دهد که سطح عمومی قیمت سهام نسبت به تاریخ مبدأ ۱۰ برابر شده است. به عنوان نمونه‌ای دیگر، اگر میزان مطلق شاخص کل قیمت ۱۲۰۰۰ اعلام شود، این عدد به‌تنهایی قابل تفسیر نخواهد بود اما اگر مشخص شود که مقدار شاخص در ماه گذشته ۱۰۰۰۰ و در تاریخ مبدأ ۱۰۰ بوده، شاخص سهام آزاد شناور فعالان بازار سرمایه درمی‌یابد که سطح عمومی قیمت سهام شرکت‌ها از ماه گذشته ۲۰ درصد و از تاریخ مبدأ ۱۱۹۰۰ درصد افزایش‌یافته است.

کاربرد شاخص‌ها

معمولاً یکی از معیارهای رکود و یا رونق اقتصادی در بازار سرمایه از طریق شاخص‌ها مشخص می‌شود؛ به بیان دیگر فعالان بازار سرمایه از این طریق می‌توانند وضعیت کلی بازار را بسنجند و حتی تغییرات احتمالی قیمت‌ها را در آینده دنبال کنند. این موضوع نیز بسیار حائز اهمیت است که سهامداران می‌توانند از طریق شاخص‌ها، به مقایسه تغییرات یک پدیده در دو زمان متفاوت احاطه پیدا کنند؛ به صورت کلی شاخص ابزاری برای مقایسه تغییرات گروهی چند پدیده با یکدیگر است. در این میان با استفاده از شاخص قیمت می‌توان صنایع مختلف را با یکدیگر مقایسه کرد.

جمع‌بندی

در این مطلب توضیح دادیم که شاخص چیست و با برخی از شاخص های مهم بورس اوراق بهادار تهران و بورس هاس مطرح دنیا آشنا شدیم. همچنین دانستیم که صاحبان سرمایه برای سرمایه‌گذاری در هر بازار باید ابتدا وضعیت آن بازار را مورد ارزیابی قرار دهند؛ بازار سرمایه نیز از این قضیه مستثنا نیست. یکی از ابزارهایی که وضعیت بازار سرمایه را طی دوره‌های قبل و جاری نشان می‌دهد، شاخص‌ها هستند؛ شاخص‌ها و علی الخصوص شاخص های مهم می‌توانند تصویر مطلوبی از وضعیت بازار را در اختیار سهامداران قرار دهند.

اما ذکر این نکته بسیار حائز اهمیت است که سهامداران نباید صرفاً با تکیه‌بر یک شاخص، سهام شرکت‌های مختلف را خرید و فروش کنند؛ بلکه استفاده از شاخص‌های بورسی تنها یکی از ابزارهایی است که سهامداران باید در معاملات بورسی به آن توجه ویژه‌ای داشته باشند.

شاخص بورس چیست؟ و انواع آن کدامند؟

امیر شاملویی

امیر شاملویی

  • اشتراک‌گذاری

مهمترین و آشناترین شاخصی که به گوش بسیاری از اهالی بورس رسیده، شاخص قیمت و بازده نقدی یا همان شاخص کل است. به این شاخص TEDPIX هم گفته می‌شود. در این شاخص هر شرکتی که بزرگتر است، وزن بیشتری هم دارد و تاثیر شدیدتری روی شاخص می‌گذارد.

اگر شما هم در بورس سرمایه‌گذاری کرده باشید، حتما اصطلاحاتی مانند شاخص بورس، شاخص کل، شاخص هم وزن و برخی از کلمات مشابه را شنیده‌اید. شاید برایتان این سوال پیش آمده باشد که شاخص چیست و چه چیزی را نشان می‌دهد یا چه فایده‌ای دارد. در ادامه به بررسی مفهوم شاخص می‌پردازیم و انواع شاخص بورس، از جمله شاخص قیمت و بازده نقدی را شرح می‌دهیم.

شاخص چیست؟

نخستین موضوعی که مطرح می‌کنیم، مفهوم کلمه شاخص است. هدف استفاده از شاخص آن است که معیاری برای مقایسه تحولات یک متغیر در طول زمان در دست باشیم. به عنوان مثال فرض کنید بخواهیم بدانیم قیمت محصولات یک بازار نسبت به یک ماه قبل چه تغییراتی کرده است. در این صورت یک راه حل آن است که قیمت‌ها را مقایسه کنیم اما اگر آن بازار بزرگ و پر از محصولات مختلف باشد، معمولا بهتر است از شاخص استفاده کنیم. در این صورت یک لحظه زمانی را مشخص می‌کنیم و آن را عدد 100 در نظر می‌گیریم. با معیار قرار دادن این لحظه زمانی، اعداد به دست آمده برای سایر زمان‌ها را نیز مشخص می‌کنیم. به این ترتیب یک شاخص به دست آمده که معیاری برای سنجش تغییرات در طول زمان به ما ارائه می‌کند.

انواع شاخص بورس

همان طور که گفتیم برخی از سرمایه‌گذاران تازه‌وارد و افراد ناآشنا با بازار سهام، تنها با شاخص کل آشنایی دارند و وقتی حرف از شاخص برای بازار سهام به میان می‌آید، تنها شاخص کل و تغییرات آن به ذهنشان می‌رسد. اما شاخص‌های بازار سهام بسیار بیشتر و متنوع‌تر هستند. این شاخص‌ها دامنه گسترده‌تری دارند و شامل شاخص هم‌وزن، شاخص قیمت و برخی شاخص‌های دیگر می‌شوند.

شاخص قیمت و بازده نقدی

مهمترین و آشناترین شاخصی که به گوش تمام اهالی بورس رسیده، شاخص قیمت و بازده نقدی یا همان شاخص کل است. به این شاخص TEDPIX هم گفته می‌شود. در این شاخص هر شرکتی که بزرگتر است، وزن بیشتری هم دارد و تاثیر شدیدتری روی شاخص می‌گذارد. در محاسبه این شاخص باید توجه کرد که کسانی که در شرکت‌های کوچک‌تر بورسی سرمایه‌گذاری می‌کنند، هنگام رشد شاخص کل احتمالا به همان اندازه بازدهی کسب نکرده‌اند. این شاخص وابستگی زیادی به شرکت‌های بزرگ‌تر و عملکرد آنها دارد و هنگام افت و صعود آن دسته از شرکت‌ها بیشتر تغییر می‌کند.

شاخص کل هم‌وزن

به دلیل این که شرکت‌های بزرگ بورسی تاثیر زیادی روی شاخص کل می‌گذارند، برخی از شاخص دیگری استفاده می‌کنند تا تغییرات بازار بهتر درک شود. در شاخص کل هم‌وزن، وزن تمام شرکت‌ها برای تاثیرگذاری روی شاخص یکسان فرض می‌شود. این به معنای آن است که شاخص به یک میزان از هر شرکتی تاثیر می‌پذیرد و وزن یک شرکت کوچک با یک شرکت بزرگ برابر است. این شاخص وضعیت کلی بازار را بهتر نشان می‌دهد.

شاخص قیمت در بورس چیست؟

شاخص قیمت از جمله مهمترین شاخص‌های بورس است که روند قیمت کلی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس را مورد بررسی قرار می‌دهد. میزان رشد شاخص قیمت در بورس نشان دهنده آن است که قیمت شرکت‌های حاضر در بورس اوراق بهادار چقدر تغییر کرده است. شاید برایتان این سوال پیش بیاید که با این تفاسیر، شاخص قیمت با شاخص کل چه تفاوتی دارد؟ درست است که هر دو این شاخص‌ها شرکت‌های یکسانی را مورد بررسی قرار می‌دهند، اما در شاخص کل میزان پرداخت سود سالانه شرکت‌ها هم علاوه بر قیمت در محاسبه منظور می‌گردد، در صورتی که در شاخص قیمت تنها افزایش قیمت‌ها به حساب می‌آید. با این حال، شباهت دو شاخص بالا این است که هم در شاخص کل و هم در شاخص قیمت، شرکت‌های بزرگ‌تر وزن بیشتری در شاخص دارند. به این شاخص TEPIX هم گفته می‌شود.

شاخص TEFIX

یکی دیگر از شاخص‌هایی که مهم است و در این بازار رواج دارد، شاخص TEFIX یا شاخص سهام آزاد شناور است. سهام شناور آزاد به بخشی از سهام یک شرکت گفته می‌شود که گمان می‌رود در آینده‌ای نه چندان دور مورد معامله قرار گیرند. در واقع مالکان این بخش از سهام یک شرکت دید بلندمدت و حفظ آن سهام را ندارند. برای محاسبه این شاخص باید بگوییم مانند شاخص کل محاسبه می‌شود، البته با این تفاوت که به جای وزن شرکت‌ها و بزرگی و کوچکی آنها از سهام شناور استفاده می‌شود.

شاخص بازار اول و دوم

شرکت‌هایی که در بازار سهام وجود دارند را به طور کلی می‌توان به دو دسته تقسیم کرد. دسته اول از نظر میزان سرمایه، میزان سودآوری، افراد سهامدار و مواردی از این قبیل سطح بالاتری نسبت به دسته دوم دارند. شرکت‌هایی که وضعیت بهتری دارند و در دسته اول جای دارند، در شاخص بازار اول و مابقی شرکت‌ها در بازار دوم جای می‌گیرند. طبیعتا شرکت‌های دسته اول بزرگ‌تر و معروف‌تر از بازار دوم هستند.

نگاهی به شاخص 50 شرکت بر‌تر

یکی از مهمترین شاخص‌هایی که در بازار مالی هر کشوری وجود دارد، این است که تعدادی از شرکت‌های مطرح آن را در یک فهرست وارد می‌کنند و شاخصی از آنها تشکیل می‌دهند. در بازار سهام ما نیز چنین شاخصی وجود دارد. هر سه ماه یک بار، بورس اقدام به انتشار گزارشی می‌کند که بر اساس آن 50 شرکتی که سهامشان نقدشوندگی بیشتری دارند، در آن درج می‌شود. میانگین ارزش این 50 شرکت را شاخص 50 شرکت برتر می‌گویند.

شاخص 30 شرکت بزرگ

از سوی دیگر، شاخصی هم وجود دارد که به شرکت‌های بزرگ بازار سهام می‌پردازد. هر سه ماه یک بار، بورس 30 شرکتی که بیشترین ارزش را در بورس دارند، فهرست می‌کند. میزان تغییر ارزش این شرکت‌های بزرگ به شاخص 30 شرکت بزرگ معروف است. به دلیل تاثیرگذاری بالای این 30 شرکت معدد و ارزش بالایی که دارند، سمت و سوی بازار سهام از روی تغییرات آنها قابل بررسی است.

شاخص صنعت چیست؟

در بازار سهام شرکت‌های مختلفی وجود دارند که برخی از آنها در صنایع مختلف فعالیت می‌کنند. این شرکت‌های صنعتی در بخش‌های تولیدی مانند ساخت خودرو، محصولات پتروشیمی، فلزات و برخی موارد دیگر کار می‌کنند. برای این که صنعت به طور جداگانه مورد بررسی قرار گیرد، از شاخص صنعت استفاده می‌شود. این شاخص، سطح عمومی ارزش سهام شرکت‌های صنعتی را به سرمایه‌گذاران و سهامداران اطلاع می‌دهد و برای تحلیل در این حوزه مناسب است. علاوه بر این، تمام صنعت‌ها در سطح کوچک‌تری نیز شاخص مخصوص به خود را دارند که از جمله آنها می‌توان به شاخص صنعت خودرو یا شاخص محصولات شیمیایی اشاره کرد.

شاخص واسطه‌گری‌های مالی

این شاخص به بررسی وضعیت و عملکرد شرکت‌های فعال در حوزه واسطه‌گری مالی همچون هلدینگ‌ها، سرمایه‌گذاری‌ها و لیزینگ‌ها می‌پردازد. در این شاخص ارزش و قیمت سهام این شرکت‌ها بررسی می‌شود.

جمع‌بندی

در بالا به بررسی شاخص‌های مختلف بازار سهام پرداختیم و تا حدودی نیز آنها را شرح دادیم. در پایان می‌خواهیم نکته‌ای را ذکر نماییم. درست شاخص سهام آزاد شناور است که شاخص‌ها می‌توانند دید خوبی به ما بدهند و در تحلیل بازار یا روند حرکت آن ما را کمک کنند، با این حال باید توجه داشت که ممکن است سهام یک شرکت در مواردی از روند آن شاخص تبعیت نکند. به عبارت دیگر ممکن است در یک شاخص نزولی، سهامی با صعود و در یک شاخص صعودی، سهامی با افت ارزش داشته باشیم.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.