تعریف مدیریت نقدینگی


ریسک نقدینگی یا نقدشوندگی (risk liquidity) چیست و چگونه آن را مدیریت کنیم؟

جریان نقدینگی چیست؟ (همراه با نمونه‌ای از گزارش جریان نقدینگی)

جریان نقدینگی یکی از بخش‌های مهم در سرپا نگه داشتن هر کسب‌وکاری است. حسابداران و سایر کارشناسان اقتصادی باید نظارت دقیقی بر گردش پول داشته‌باشند تا منافع شرکت حفظ شود. یادگیری درمورد جریان نقدینگی به شما کمک خواهد کرد تا درک بهتری از عملکرد کسب‌وکار داشته‌باشید. در این مطلب، توضیح خواهیم داد که جریان نقدینگی چیست، انواع مختلف آن را شرح می‌دهیم و مثالی از گزارش جریان نقدینگی ارائه می‌کنیم.

جدیدترین فرصت‌های شغلی شرکت‌های معتبر را در صفحه آگهی استخدام ببینید.

جریان نقدینگی چیست؟

جریان نقدینگی به معنای وارد کردن یا خارج کردن پول به کسب‌وکار است. سازمان‌ها از جریان نقدینگی برای تحلیل موقعیت مالی خود و آمادگی برای آینده استفاده می‌کنند؛ به طور کل، می‌توان گفت که نوعی برقراری تعادل است.

سپرده‌ای دارید یا پولی به حساب شما واریز شده‌است، همچنین برداشت‌هایی از حساب داشته‌اید یا پولی از حسابتان خارج شده‌است. برای افراد و شرکت‌ها جریان نقدینگی مثبت به این معناست که بدون این‌که نیازی به برداشت اضافه از حساب خود داشته‌باشند، برای پوشش هزینه‌ها یا پرداخت وام‌ها پول کافی دارند.

چرا جریان نقدینگی مهم است؟

چرا جریان نقدینگی مهم است

جریان نقدینگی نه‌تنها شرکت را سرپا نگاه می‌دارد، بلکه کمک می‌کند که سازمان برای هزینه‌ها و تغییرات موقعیت‌های اقتصادی آماده باشد. گزارش جریان نقدینگی در تصمیم‌گیری فعالیت‌های آینده، مانند خرید کسب‌وکار دیگر، استخدام کارمند یا مزایای اضافی برای شرکت، به سازمان کمک می‌کند.

انواع جریان نقدینگی

جریان نقدینگی بخشی از گزارش مالی شرکت است.

در ادامه، انواع جریان نقدینگی مشاهده‌شده در گزارش مالی را خواهیم دید:

  • ارزش فعلی خالص: ارزش یک کسب‌وکار با استفاده از تنزیل جریان نقدی (discounted cash flow).
  • نقدینگی فعلی: برای تعیین وضعیت شرکت در پرداخت تعهدات مالی خود است.
  • جریان نقدینگیدر هر سهام: درآمد شما پس از کسر مالیات، تقسیم بر سهام موجود می‌شود.
  • نرخ تبدیل پول نقد: این مورد فاصله زمانی پرداخت هزینه‌ی اقلام توسط شرکت و دریافت آن از مشتری را مشخص می‌کند.
  • جریان نقدینگیفعالیت‌های اجرایی: هزینه‌ی به‌دست‌آمده از فعالیت‌های اصلی شرکت است و شامل درآمد سرمایه‌گذاری نمی‌شود.
  • کسری بودجه: مقداری را مشخص می‌کند که شرکت برای جبران کسری نیاز دارد.
  • پرداخت سود سهام: نوعی از جریان نقدینگی که برای پرداخت سود سهام به سرمایه‌داران استفاده می‌شود.
  • هزینه‌های سرمایه‌گذاری: گردش مالی موردنیاز برای سرمایه‌گذاری مجدد روی کسب‌وکار خود را مشخص می‌کند.
  • جریان نقدینگیمستقل سرمایه‌داری: تفاوت گردش مالی فعالیت‌های اجرایی و هزینه‌های سرمایه‌گذاری است.
  • جریان نقدینگی مستقل شرکت: این پارامتر فرض می‌کند شرکت هیچ وامی ندارد و برای ارزش‌گذاری شرکت استفاده می‌شود.
  • تغییرات نقدینگی خالص: تفاوت گردش مالی در یک دوره‌ی حسابداری و دوره‌ی دیگر را تعیین می‌کند.

نمونه‌ای از گزارش جریان نقدینگی

در زیر نمونه‌ای از گزارش جریان نقدینگی و همچنین چگونگی استفاده از آن برای گزارش مالی کلی را بیان کرده‌ایم:

شرح هزینه (دلار)
جریان نقدی حاصل از فعالیت‌ها ۷۰۰
فروش ۱۰۰۰
مالیات (۳۰۰)
جمع کل
جریان نقدی حاصل از سرمایه‌گذاری‌ها (۲۰۰)
سرمایه‌‌ی خریداری‌شده (۲۰۰)
جریان نقدینگی کارهای مالی ۱۵۰۰
وام (خروجی) (۵۰۰)
وام (ورودی) (۲۰۰۰)
کل ۲۰۰۰

در ادامه، توضیحات اضافیِ مربوط به گزارش جریان نقدینگی که در ۳ بخش خلاصه می‌شود را آوردیم:

۱. توضیحات گزارش جریان نقدینگی: فعالیت‌های اجرایی

این نوع فعالیت‌ها هسته‌ی اصلی فعالیت‌های کسب‌وکار هستند؛ برای مثال، اگر شما محصولی را می‌فروشید، تولید، فروش و تحویل محصول به عنوان فعالیت‌های اجرایی در نظر گرفته می‌شوند؛ همچنین، شامل پرداخت مشتری، خرید اقلام، حساب‌های پرداختی و صورت‌پرداخت شرکت نیز می‌شود. سایر موارد شامل استهلاک تجهیزات یا دارایی‌های مشهود دیگر، استهلاک دارایی‌های نامشهود و مالیات معوقه هستند.

۲. توضیحات گزارش جریان نقدینگی: فعالیت‌های سرمایه‌گذاری

این نوع از جریان نقدینگی شامل خرید و فروش سرمایه‌هایی مانند زمین، ساختمان، تجهیزات یا اوراق بهادار قابل‌فروش است؛ همچنین، می‌تواند مواردی مانند وام به تأمین‌کنندگان یا دریافتی از مشتریان و پرداختی ادغام‌شده‌ها یا تملکات را نیز شامل شود.

۳. توضیحات گزارش جریان نقدینگی: فعالیت‌های مالی

شامل وجه نقد سرمایه‌گذاران و وجه نقد سهام‌داران به صورت سود سهام است؛ همچنین، می‌تواند فعالیت‌هایی مانند فروش یا خرید مجدد سهام شرکت را شامل شود که بر بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام بلندمدت یک سازمان تأثیر بگذارد.

سؤالات متداول درمورد جریان نقدینگی

سؤالات متداول درمورد جریان نقدینگی

بعضی از سؤالاتی که به طور مکرر بیان می‌شوند:

  • تفاوت بین جریان نقدینگی و درآمد خالص چیست؟
  • فرمول تبدیل سود به جریان نقدینگی چیست؟
  • چه راه‌هایی برای حفظ جریان نقدینگی وجود دارند؟
  • آیا لازم است بدانم جریان نقدینگی آینده‌ام چقدر است؟
  • جریان نقدینگی مثبت و منفی چیست؟
  • مثالی از نمونه‌های معادل نقدی بزنید.

تفاوت بین جریان نقدینگی و درآمد خالص چیست؟

درآمد خالص، کسر هزینه‌های یک دوره‌‌ی حسابداری از درآمد ناخالص است. جریان نقدینگی به تفاوت بین موجودی نقدی از این بازه تا بازه‌ی بعدی اشاره دارد.

فرمول تبدیل سود به جریان نقدینگی چیست؟

سود خالص +‌ استهلاک - حساب‌های دریافتی - افزایش موجودی کالا + حساب‌های دریافتی - کاهش وام‌های بانکی/ مالی = نقدینگی خالص

چه راه‌هایی برای حفظ جریان نقدینگی وجود دارند؟

چه راه‌هایی برای حفظ جریان نقدینگی وجود دارند

این موارد بهترین نکاتی هستند که برای حفظ نقدینگی وجود دارند:

  • بیش‌تر از آن‌چه خرج کرده‌اید، محصول یا سرویس بفروشید.
  • اطمینان حاصل کنید که تعادل را برقرار کرده‌اید.
  • راه‌هایی را برای صرفه‌جویی در هزینه‌ها از طریق خرده‌فروشی، فروش تجهیزات منسوخ و دیگر دارایی‌ها پیدا کنید تا بتوانید ذخیره کنید.

آیا لازم است بدانم جریان نقدینگی آینده‌ام چقدر است؟

دانستن جریان نقدینگی آینده‌تان به تعریف مدیریت نقدینگی شما کمک می‌کند که از سودمندی کسب‌وکار خود اطمینان حاصل کنید. با تعیین هزینه‌ها و درآمدهای آتی می‌توانید بفهمید که فعالیت‌های آینده‌تان چقدر ماندگار هستند یا برای افراط نکردن چه هزینه‌هایی را باید بپردازید.

تحلیل‌گران مالی از این ۴ گام برای تحلیل جریان نقدینگی استفاده می‌کنند:

۱. فرضیاتی را مانند افزایش قیمت برای کسب‌وکارها و همچنین فروشندگان و تأمین‌کنندگان محاسبه می‌کنند. آن‌ها فروش‌های آینده، چرخه‌های فروش، افزایش پرداختی و دیگر هزینه‌های عمومی را نیز پیش‌بینی می‌کنند.

۲. فروش‌های آینده را با نگاهی به فروش سال‌های گذشته و ترند پیش‌بینی‌شده در صنعت تعیین می‌کنند.

۳. هزینه‌های آتی شامل پرداختی‌ها، هزینه‌ی انجام کسب‌وکار و سرمایه‌گذاری‌های مالی را مشخص می‌کنند.

۴. اطلاعات را تحلیل می‌کنند تا متوجه شوند که کجا به کاهش هزینه یا سرمایه‌گذاری‌های جدید نیاز دارند تا از رشد کسب‌وکار خود مطمئن شوند.

جریان نقدینگی مثبت و منفی چیست؟

جریان نقدینگی مثبت به معنای این است که کسب‌وکار برای ادامه‌ی انجام فعالیت و پرداخت وام‌ها پول کافی دارد. جریان نقدینگی منفی به معنی این است که شما بیش از فروش خرج می‌کنید و حتی ممکن است برای پرداخت وام خود نیاز داشته‌‌باشید که قرض کنید.

مثالی از معادل نقد بزنید

معادل‌ِ نقد سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدتی هستند که نقدینگی بالایی دارند و از زمان خرید سررسید سه‌ماهه یا کم‌تر دارند. برخی از این نمونه‌ها شامل سند خزانه‌ی کوتاه‌مدت ایالات متحده، حساب‌ سپرده‌های سودآور، اوراق تجاری یا اوراق قرضه کوتاه‌مدت دولت است.

در این مطلب سعی کردیم تا مفهوم جریان نقدینگی را به‌خوبی توضیح دهیم و زوایای مختلف آن را بررسی کنیم. لطفا شما هم اگر پیشنهادی برای تکمیل این مطلب دارید با ما به‌اشتراک بگذارید.

چرا باید جریان نقدینگی را مدیریت کنیم؟

شاید کمی واژه‌اش پرطمطراق باشد، اما در زندگی همه ما جاری است. جریان نقدینگی را می‌گویم. ما هر روز با این مفهوم کار داریم. با آن زندگی می‌کنیم و اگر مدیریتش را بلد باشیم، از خیلی‌ها که نمی‌دانند، جلو می‌زنیم. فرمول، به همین سادگی است.

برای همین هم موضوع قسمت اول دورهمی مجازی کافه پول را به بررسی این مفهوم اختصاص دادم. این دورهمی مجازی، شامگاه یکشنبه ۳۱ فروردین ۱۳۹۹ با حضور جمعی از علاقه‌مندان به مباحث مالی و سرمایه‌گذاری برگزار شد؛ در ادامه با من همراه شوید تا گزیده‌ای از مباحث مطرح‌شده در این دورهمی مجازی را برایتان بازگو کنم.

لینک‌های مرتبط:

به یاد دارید که در دوران مدرسه، مفاهیم مهم اقتصادی و مالی را به آموزش داده باشند؟ آیا به جز موضوعات پیش پاافتاده‌ و منسوخ شده‌ای مثل «پولت را جمع کن» و «پس انداز کن» و «همیشه یه آب باریکه‌ای برای خودت داشته باش» به یاد دارید که مفاهیم مالی را به درستی و به صورت کاربردی در زندگی یاد گرفته باشید؟

احتمالا پاسخ شما خیر است. چون اصولا در سیستم آموزشی ما، چندان به آموزش چنین مفاهیمی بهاء داده نمی‌شود و اغلب بی‌اهمیت دانسته می‌شود.

یکی از این مفاهیم، «مدیریت جریان نقدینگی» است. در مقاله پیش رو، جریان نقدینگی را به ساده‌ترین شکل برای شما تعریف می‌کنم، مثال‌هایی جالب که احتمالاً به چشمتان نیامده است برایتان می‌زنم و راهی خوب برای مدیریت جریان نقدینگی به شما آموزش می‌دهم.

پیش از اینکه به سراغ جریان نقدینگی برویم…

در قسمت اول کافه پول، قبل از اینکه به سراغ مبحث جریان نقدینگی و مثال های آن بروم، در مورد موضوعات مهمی، توضیحاتی مختصر دادم. هرکدام از ما باید در مورد «چهار اجبار» که در طول زندگی به وفور با آن‌ها درگیر هستیم، بدانیم و دانش کسب کنیم. این چهار اجبار عبارتند از:

مالیات

شاید تا به حال با مالیات و قوانین آن کاری نداشته‌اید. مثلاً کارمندی هستید که بخشی از حقوقتان در فیش حقوقی بابت مالیات کسر می‌شود و صرفاً گزارش آن را هر ماه می‌بینید. یا کسب وکاری کوچک دارید و هر سال مالیات‌تان را پرداخت می‌کنید.

اما مطمئناً با توجه به سیاست‌های کلان اقتصادی که مالیات قرار است نقش پررنگی در آن بازی کند، از این به بعد، بهتر است با مالیات و قوانین آن (دستکم آن بخشی که عموم ما با آن‌ها سر و کار داریم) آشنا شویم. کما اینکه در اخبار شنیده‌اید که دولت با توجه به کسری بودجه خودش، روی بحث درآمد از مالیات، حساب ویژه‌ای باز کرده است.

بدهی

نه تنها موضوع بدهی را در زندگی خودمان باید بیشتر یاد بگیریم، بلکه لازم است با موضوع بدهی در سطح کلان هم آشنایی بیشتری پیدا کنیم. بدهی‌های دولت، بدهی‌های جاری و غیرجاری و بدهی‌های احتمالی، از جمله این موضوعات هستند. چون در آینده، با موضوع بدهی بیشتر درگیر خواهیم بود.

تورم

اگر در این خیال هستید که روزگاری تورم به پایان می‌رسد، سخت در اشتباهید. دستکم در ۵ دهه گذشته، هرگز تورم متوقف نشده و از من بشنوید که هرگز هم متوقف نخواهد شد.

تورم، از موضوعات بسیار مهم در اقتصاد و به ویژه اقتصاد ایران است. یادگیری در مورد تورم و اینکه در شرایط تورمی بهترین کارهایی که می‌توانیم بکنیم چیست، از آن جهت مهم است که آن را به شدت در زندگی روزمره احساس می‌کنیم.

همین که ببینیم سفره ما نسبت به پارسال و سال قبلش چقدر کوچک یا بزرگ شده و چه چیزهایی در آن بوده که دیگر نیست، یعنی با مسئله تورم در جزئی‌ترین لحظات زندگی هم روبرو هستیم.

بازنشستگی

قبل از اینکه فکر کنید بابت بازنشستگی خیالتان راحت است چون کلی سابقه بیمه دارید، بهتر است در اینترنت جستجویی کرده و وضعیت صندوق‌های بیمه و بازنشستگی را ببینید. بدون اینکه قصد سیاه‌نمایی داشته باشم، به شما توصیه می‌کنم به پرداخت بیمه برای دوران بازنشستگی دلخوش نباشید و حسابی هوش مالی خود را افزایش دهید تا برای روزگار پیری آماده باشید.

بسیار خب! بعد از اینکه اهمیت این نکات مهم را یادآور شدم، به بحث جریان نقدینگی پرداختم.

مدیریت جریان نقدینگی یعنی چه؟

در یک تعریف ساده می‌توانیم بگوییم: «جریان نقدینگی مقدار پول نقد و غیرنقدی است که وارد یک سیستم شده یا از آن خارج می‌شود. جریان مثبت به معنی ورود بیشتر پول نسبت به خروج آن است و جریان منفی به معنی ورود کمتر پول نسبت به مقداری است که خارج می‌شود.»

مثلا همین که روزانه چقدر درآمد و چقدر هزینه دارید. اینکه ماهانه چقدر به حساب بانکی شما پول وارد شده و چقدر از آن خارج و خرج می‌شود. اینکه در حساب کسب‌وکار شما طی یک دوره کوتاه مدت زمانی (مثلا یک ماهه) چقدر پول وارد و خارج می‌شود. همه مثال‌هایی واضح از جریان نقدینگی است.

جریان نقدینگی چه فرقی با میزان سود سرمایه دارد؟

فرض کنید یک خودرو یا ملک به قصد سرمایه‌گذاری می‌خرید. بعد از یک بازه زمانی مثلا یک سال آن را به قیمت بالاتری می‌فروشید. وقتی این دارایی را بفروشید و شناسایی سود انجام دادید، به این می‌گوییم سود سرمایه.

در مدتی که این دارایی تحت تملک شماست، عملاً جریان نقدینگی برای شما ایجاد نمی‌شود. پس سود سرمایه را نمی‌توان جریان نقدینگی به حساب آورد.

اما فرض کنید خانه‌ای را خریده‌اید و آن را یک سال اجاره می‌دهید. در این یک سال، این دارایی هنوز تحت تملک شماست و همزمان، برای شما جریان مالی ایجاد می‌کند.

مثال‌هایی برای سود سرمایه

وقتی سکه‌های طلا می‌خرید، نگهداری می‌کنید و بعد از مدتی می‌فروشید. وقتی خانه و ماشین می‌خرید و بدون اینکه آن‌ها را اجاره دهید یا با آن‌‌ها‌ کار کنید، بعد از مدتی می‌فروشید؛ و غیره.

مثال‌هایی برای جریان نقدینگی

وقتی ماشینی خریده‌اید و آن را دست کسی سپرده‌اید تا کار کند و هر ماه بابت آن کار به شما پول بدهد. وقتی خانه‌ای را اجاره داده‌اید. وقتی سرمایه‌تان را به کسی می‌دهید و او در قبال این سرمایه هر ماه به شما مبلغی پرداخت می‌کند؛ و غیره.

چرا مدیریت جریان نقدینگی مهم است؟

کسب مهارت در مدیریت جریان نقدینگی یکی از مهمترین مواردی است که باید برای افزایش دانش در زمینه مالی یاد بگیریم. از این مهارت می‌توانیم در کسب‌وکار (به‌خصوص کسب‌و‌کارهای پر ریسک) استفاده کنیم یا در مباحث مالی شخصی خود از آن استفاده کنیم.

جریان نقدینگی یعنی بازی پول. اگر فردی باشید که هوش مالی خوبی دارید، حتما می‌دانید که بازی پول عوض شده. اگر در گذشته، پس انداز کردن موضوع مهمی بود، اکنون سرمایه‌گذاری و ایجاد جریان نقدینگی بسیار مهم‌تر شده است. مطمئن باشید هرجایی که بحث جریان نقدینگی وجود دارد، ردپایی از ثروتمندان را خواهید دید.

ثروتمندان، چطور جریان نقدینگی ایجاد می‌کنند؟ از جایی که مردم در آن جریان داشته باشند. مردم کجا جریان دارند؟ جایی که برایشان برنامه‌ریزی شود. اجازه بدهید چند مثال بزنم تا موضوع روشن‌تر شود:

مثال اول: سیم‌کارت‌های موبایل

تا حدود ۲۰ سال قبل که به تازگی سیم‌کارت وارد ایران شده بود، قیمت هر سیم‌کارت بیش از یک میلیون تومان بود. تازه آن موقع! اما اکنون با ۱۰ هزار تومان می‌توانید سیم‌کارت بخرید. چرا؟ وقتی سیم‌کارت گران باشد، افراد کمی توانایی خرید آن را دارند.

اما بازی عوض شده. سیم‌کارت را به ارزان‌ترین شکل می‌خرید. سپس با استفاده‌هایی که از آن دارید (مکالمه، اینترنت، پیامک و غیره) هر روز برای شرکت‌های ارائه دهنده خدمات تلفن همراه، جریان نقدینگی ایجاد می‌کنید. نیاز مردم به اینترنت و مکالمه و پیامک و شبکه‌های اجتماعی هم که روز به روز بیشتر شده و در نتیجه سودهای بزرگ‌تری عاید آن‌ها می‌شود.

مثال دوم: رشد قارچ‌گونه هایپرمارکت‌ها

دقت کرده‌اید در چند سال گذشته چقدر تعداد هایپرمارکت‌ها به صورت انفجاری زیاد شده؟ دلیل ساده‌ای دارد؛ از آن‌جایی که سرمایه‌گذاران می‌توانند اجناس را به صورت انبوه و ارزان‌تر بخرند یا به صورت چک‌های مدت‌دار، پس ارزان‌تر هم می‌توانند به مردم بفروشند؛ آن هم به صورت کاملا نقد.

پس تعداد بسیار زیادی از مردم وارد این فروشگاه‌ها می‌شوند و به این ترتیب تمام خرید‌های تعریف مدیریت نقدینگی مردم، به صورت جریان نقدینگی برای آن‌ها در می‌آید که سودهای بزرگی از خواب پول‌شان به دست می‌آورند.

مثال سوم: پیش به سوی دانشگاه

تا چند دهه قبل، تعداد دانشگاه‌ها بسیار کم و محدود به دانشگاه‌های دولتی یا نهایتا آزاد بود. اما ناگهان طی چند سال آن قدر دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی زیاد شدند که همه می‌توانستند به راحتی به دانشگاه بروند.

رفتن به دانشگاه باعث تراشیدن خرج‌های بسیاری برای دانشجویان و باز هم سرازیرشدن جریان نقدینگی به جیب کسانی شد که جهت حرکت توده مردم را درست تشخیص داده بودند و آن‌ها را به درستی به این سمت هدایت کرده بودند.

از این مثال‌ها فراوان است. می‌توانید با کمی دقت، نمونه‌های زیادتری تعریف مدیریت نقدینگی پیدا کنید.

وقتی متوسط‌ها کوچک می‌شوند…

در دهه‌های گذشته، افراد به سه دسته فقرا، قشر متوسط و ثروتمندان تقسیم می‌شدند. اما اخیرا، قشر متوسط کوچک و کوچک‌تر شده‌اند. بخش‌ زیادی از این قشر به طبقه فقیر نزول پیدا کرده‌اند و فقط آن درصدی از افراد متوسط که فهمیدند بازی پول عوض شده، به طبقه ثروتمند، نقل مکان کردند.

اگر می‌خواهید شما هم جزو این دسته باشید، باید یاد بگیرید چگونه جریان نقدینگی ایجاد کنید و اجازه ندهید مسائلی مثل تورم، از شما جلو بزند. با ایجاد جریان نقدینگی، شما هم می توانید جزو ثروتمندان باشید.

اما چطور جریان نقدینگی ایجاد کنیم؟

شما باید یاد بگیرید نه فقط برای کسب سود، بلکه برای ایجاد جریان نقدینگی کار کنید. یکی از مهم‌ترین و کلیدی‌ترین راه‌های ایجاد جریان نقدینگی، ایجاد درآمد غیرفعال است. اگرچه درآمد غیرفعال به معنای محض آن وجود ندارد.

برای افزایش درآمد روی مدل‌های درآمدی‌ای فکر کنید که بتواند برای شما درآمد غیرفعال یا نیمه فعال ایجاد کنید. یعنی درآمدهایی که برای به دست آوردن آن‌ها لازم نیست وقت زیادی صرف کنید.

ثروت زیادی که عموم مردم علاقه دارند به آن برسند، زمانی برای آن‌ها در دسترس خواهد بود که درآمد آن‌ها از منابع مالی دیگران و یا از منابع کاری دیگران به دست بیاید. توانایی ایجاد درآمدهای غیرفعال مصداق بارزی از هوش مالی است.

جمله معروفی هست که می‌گوید: «اگر نتوانید کاری کنید که حتی در زمان خواب هم پول در بیاورید، ناچارید تا آخر عمر برای به دست آوردن پول، به دنبال آن بدوید!»

با کمی دقت، متوجه می‌شوید که در اطراف ما روش‌های زیادی برای ایجاد درآمد غیرفعال وجود دارد؛ مثلا:

  • اجاره ملک مانند اجاره خانه، مغازه یا زمین کشاورزی؛
  • اجاره انواع ماشین‌آلات مانند مثل بتن‌ریز، ویبراتور، کمپرسی و تراکتور؛
  • سرمایه‌گذاری در بازارهای مالی مانند بازار سکه، طلا، ارز و بورس؛
  • و ده‌ها نمونه دیگر…

در این روش‌ها، هدف این است که فرد، به طور مستقیم درگیر درآمدزایی نباشد و بتواند از طریق سرمایه خود، درآمد ایجاد کند. در واقع درآمد غیرفعال رسیدن به نقطه‌ای است که فرد دیگر برای پول کار نکند و پول مانند یک ابزار یا وسیله برای او کار ‌کند.

برای آشنایی بیشتر با نحوه ایجاد درآمدهای غیرفعال پیشنهاد می‌کنم روی لینک زیر، کلیک کنید و مقاله «چگونه درآمدهای غیرفعال ایجاد کنیم؟» را مطالعه کنید.

ممنون از این‌که با خلاصه مطالب کافه پول قسمت اول همراه من بودید. بسیار خوشحال می‌شوم درباره مباحث ارائه‌شده در گزارش، سوالات‌تان را در بخش نظرات بپرسید تا در نخستین فرصت به آن‌ها پاسخ دهم و اگر تجربه‌ای دارید، ممنون می‌شوم بازگو کنید.

ریسک نقدینگی یا نقدشوندگی (risk liquidity) چیست و چگونه آن را مدیریت کنیم؟

در ابتدا لازم است بدانید که نقدیندگی یا نقدشوندگی یعنی قابلیت تبدیل شدن به پول نقد در کمترین زمان. متعاقباً ریسک نقدشوندگی نیز ریسکی است در مورد فروش و نقد کردن یک سهم وجود دارد. هر چه این ریسک برای یک سهام کمتر باشد ما می توانیم آن سهام را راحت تر به پول نقد «مطابق با قیمت دلخواهمان» تبدیل کنیم.

ریسک نقدینگی یا نقدشوندگی (risk liquidity) چیست و چگونه آن را مدیریت کنیم؟

ریسک نقدینگی یا نقدشوندگی (risk liquidity) چیست و چگونه آن را مدیریت کنیم؟

ریسک نقدینگی یا نقدشوندگی ( risk liquidity )

دنیای بورس هر روز در حال بزرگتر شدن است، طبیعتاً این بزرگ شدن موجب رونق بازار و استقبال بیشتر از آن می شود. طبیعیست که در این بازار بزرگ موفقیت توسط افرادی کسب می شود که آشنایی بیشتری با جزئیات این بازار دارند. در این مطلب قصد داریم تا شما را با ریسک نقدینگی آشنا کنیم که یکی از مفاهیم کاربردی در بورس است و بسیاری از فعالان و معامله گران توجهی به آن نمی کنند، اما دانستن آن کمک زیادی به موفقیت شما در بورس می کند. پس با ما باشید تا در ادامه ی این مطلب شما را بیشتر با ریسک نقدینگی آشنا کنیم .

ریسک نقدینگی یا نقدشوندگی (risk liquidity) چیست و چگونه آن را مدیریت کنیم؟

ریسک نقدشوندگی در چه مواقعی ظاهر می شود؟

برای شروع لازم است بدانید که نقدینگی اصطلاحی است که برای اشاره به چگونگی خرید یا فروش دارایی ها یا اوراق بهادار در بازار استفاده می شود. فاکتور نقدینگی یک دارایی اساساً توضیح می دهد که چقدر سریع می توان آن را به پول نقد تبدیل کرد. به طور کلی دو نوع نقدینگی در بازار وجود دارد که اولین مورد نقدینگی مربوط به بودجه و دومین مورد نقدینگی مربوط به بازار است .

نوسان نقدی در اثر فاکتور های مختلف موجب ایجاد مفهومی به نام ریسک نقدینگی می گردد. در واقع اگر شرایطی پیش بیاید که شما در آن نتوانید سهام خودتان را به ارزش واقعی خودش و در زمانی کوتاه بفروشید، ریسکی به نام ریسک نقدشوندگی را به جان خریده اید. این ریسک اشاره به این دارد که شما برای فروش سهم خودتان به قیمت واقعی اش چقدر زمان لازم دارید. اگر دارایی یا سهام شما برای فروش با قیمت مورد نظرتان به زمان بسیار زیادی احتیاج دارد، ریسک نقدشوندگی یا نقدینگی دارایی شما بالاست.

در طرف مقابل هم اگر شما بتوانید راحت و سریع سهام یا دارایی خودتان را به قیمت واقعی اش بفروشید، ریسک نقدینگی یا نقدشوندگی سهام شما بسیار پایین خواهد بود .

افزایش این ریسک سهام را تحت تاثیر قرار می دهد چرا که سرمایه گذاران تلاش خواهند کرد تا هر چه سریعتر سهام خودشان را بفروشند. به همین میزان عرضه به شدت بالا می رود که این اتفاق موجب می شود تا شکاف قیمت خرید فروش به وجود بیاید. در این شرایط هر کسی قصد دارد تا به هر قیمتی که شده سهامش رو بفروشد، به همین دلیل قیمت سهام به شدت کاهش می یابد .

پس می توان اینگونه گفت که افزایش ریسک نقدشوندگی، افزایش عرضه و کاهش شدید قیمت ها را به دنبال دارد؛ در سمت مقابل کاهش ریسک نقدشوندگی موجب بالا رفتن تقاضا و متعاقباً بالا رفتن قیمت ها می شود .

توجه داشته باشید که شکاف قیمت خرید و فروش و زمان لازم برای فروش، فاکتورهای اساسی در میزان ریسک نقدشوندگی به حساب می آیند. (1)

ریسک نقدینگی یا نقدشوندگی (risk liquidity) چیست و چگونه آن را مدیریت کنیم؟

انواع مختلف ریسک نقدشوندگی

ریسک نقدینگی در بودجه

این تعریف مدیریت نقدینگی ریسک به عوامل مختلفی از جمله اندازه شرکت بستگی دارد، چرا که هرچقدر اندازه شرکت بزرگتر باشد، توان جبران بدهی ها نیز بیشتر خواهد شد و در نتیجه ریسک نقدینگی پایین خواهد آمد . (2)

ریسک نقدینگی در بازار

مسلماً در این شرایط آتش به مالتان خواهید زد! شما در این شرایط ملک خودتان را زیر ۱۰ هزار تعریف مدیریت نقدینگی دلار خواهید فروخت، در شرایطی که ارزش واقعی آن ۱۰ هزار دلار است اما به سبب عجله شما برای فروش و کاهش تقاضا برای خرید، ریسک نقد شوندگی به وجود می آید و شما قادر نخواهید بود ملکتان را به قیمت واقعی خودش بفروشید. در نتیجه ی این اتفاقات شما برای فروش و نقد کردن دارایی خودتان دچار ضرر و زیان خواهید شد . (2)

دلایل و عوامل موثر بر ریسک نقدینگی

برای شروع لازم است بدانید که شکاف قیمت خرید و فروش وقتی اتفاق می افتد که یک سهام قیمتی درخواستی پایین تر و یا بالاتری نسبت به قیمت پیشنهادی فروشنده دارد. شکاف قیمت خرید و فروش در واقع اختلاف بین «بالاترین قیمت پیشنهادی یک خریدار برای پرداخت بابت یک سهم» و «پایین ترین قیمت پیشنهادی یک فروشنده برای یک سهم» است.

در این بین بدیهی است که خریدار به دنبال پرداخت قیمت پیشنهادی و خودش و فروشنده نیز به دنبال دریافت قیمت پیشنهادی خودش باشد. حال اگر شکاف قیمت خرید و فروش کم باشد و فاصله ی بین دو مولفه تعیین کننده میزان شکاف نزدیک باشد«یعنی قیمت پیشنهادی خریدار بالاتر از فروشنده باشد»، این برداشت برای فروشنده به وجود می آید که سهام در آینده ای نزدیک دچار افزایش قیمت خواهد شد و او برای سهم خودش مبلغ بالاتری را درخواست خواهد کرد که این موضوع نشانگر کاهش ریسک نقدینگی آن سهم است؛ یا به طور ساده می توان گفت که آن سهم توانایی بالایی برای تبدیل به پول نقد دارد . (3)

ریسک نقدینگی یا نقدشوندگی (risk liquidity) چیست و چگونه آن را مدیریت کنیم؟

علاوه بر شکاف قیمت خرید و فروش، عمق بازار نیز یکی از فاکتورهای موثر بر ریسک نقدینگی است. در واقع عمق بازار به توانایی بازار برای جذب میزان غیر منتظره ای از فروش یا خروج یک سرمایه گذار از بازار سهامداری اشاره می کند. برای مثال وقتی یک سهامدار کوچک کمپانی اپل اقدام به فروش سهام می کند اتفاق خاصی برای قیمت آن سهم نمی افتد، اما در طرف مقابل وقتی که یک سرمایه دار بزرگ اقدام به فروش تمامی های خودش می کند روند عرضه و تقاضا را به هم می زند، طبیعتاً با این کار او میزان عرضه بالا می رود و این اتفاق موجب افزایش ریسک نقدینگی می گردد .

اندازه یک شرکت مهم در میزان ریسک نقدینگی تأثیرگذار است، چرا که شرکت های بسیار بزرگ در اثر فروش بخشی از سهام شان کمتر تحت تاثیر قرار می گیرند.

البته باید این موضوع را در نظر داشته باشید که تعریف مدیریت نقدینگی این قیمت ها موقتی خواهند بود و پس از مدتی به حالت عادی باز می گردند. در این بین باید آگاه باشید که به توانایی بازار در بازگشت از قیمت های موقت نادرست انعطاف پذیری می گویند. انعطاف پذیری نیز ارتباط تنگاتنگی با اندازه شرکت دارد.

افق زمانی فروشنده هم تاثیر بسیار زیادی روی جابجایی ریسک نقدینگی دارد، چرا که اگر فروشنده ای برای فروش سهام خودش از نظر زمانی عجله داشته باشد به طرز فزاینده ای خطر کاهش نقدینگی را افزایش می دهد، در حالی که اگر فروشنده یا فروشندگان یک سهم زمانی صبور باشند خطر کاهش نقدینگی آن ها را تهدید نمی کند . (4)

در کنار تمام معیارهایی که بیان کردیم، حجم معاملات نیز یکی از معیارهای پرکاربرد برای محاسبه ریسک نقدینگی است اما در حال حاضر این فاکتور یک شخص ناقص به حساب می آید به طور کلی می توان گفت که حجم بالای خرید یا فروش در یک تجارت لزوماً به معنی بالا یا پایین رفتن ریسک نقدینگی نیست .

ریسک نقدینگی یا نقدشوندگی (risk liquidity) چیست و چگونه آن را مدیریت کنیم؟

نحوه محاسبه ریسک نقدینگی

در این مورد می توان به جرات گفت که محاسبه خطر نقدینگی یک هنر است. پس از محاسبه ی فاکتر VaR ، باید آن را در محاسبات و پیش بینی های خودمان قرار دهیم. برای این کار معمولاً از یک روش افزودنی VaR استفاده می شود. این فرآیندها Var یا داده های در خطر را بعد از در نظر گرفتن عوامل نقدینگی تنظیم می کنند . در اثر این فرآیند، پارامترهای مختلف ما اصلاح می شوند.

باید بدانید که گاهی اوقات این فرآیند، اصلاح پارامترهای مدل VaR مانند سطح اطمینان، میزان دوره والبته حساسیت ورودی ها را شامل می شود. از طرفی محققان نیز تمایل دارند تا رویکردهای مختلفی را در یک مدل اقتصادی امتحان کنند تا برایشان اطمینان حاصل شود که میزان ریسک نقدینگی با دقت اندازه گیری می شود . اما در این بین همه ی کارشناسان معتقدند که ریسک نقدینگی بیش از هر چیزی به شکاف قیمت بستگی دارد. (5)

تاثیر ریسک نقدینگی بر بازار سهام

جالب است بدانید که قبل از بحران مالی جهانی خطر نقدینگی از طرف بسیاری از سهامداران و معامله گران، فاکتوری با اهمیت به شمار نمی رفت. اما پس از بحران بزرگ مالی در جهان همه متوجه تاثیر فاکتور نقد شوندگی روی پروژه های مالی کوتاه مدت و سیستم های بانکی و سهام شدند و همین موضوع باعث شد تا بسیاری از اقتصاددان ها دست به اصلاح مدل های مالی بزنند؛ چرا که آن ها بعد از بحران بزرگ مالی جهان دریافتند که همه موسسات کوچک و بزرگ مالی و حتی دولت ها به طور جدی می توانند تحت تاثیر ریسک نقدینگی یا نقدشوندگی قرار بگیرند .

از نظر علمی، فقدان نقد شوندگی برای سهام، ریسک نقدشوندگی را بالا می برد؛ چرا که دارندگان یک سهم خاص با فهمیدن این موضوع که ممکن است در صورت تاخیر در فروش درگیر زیان های بزرگ شوند، سریعاً اقدام به فروش سهام می کنند. همین موضوع میزان عرضه برای یک سهام به شدت بالا برده و میزان تقاضا را نزدیک به صفر می کند، این موضوع منجر به افت شدید قیمت سهام می شود.

نباید فراموش کرد که این اتفاقات در کشورهایی که در حال توسعه هستند باشدت بیشتری رخ می دهد، چراکه معامله کنندگان در این کشورها پتانسیل تصمیمات احساسی بسیار بالایی دارند و ممکن است با ایجاد صف فروش در یک سهم موجب شکسته شدن قیمت آن بشوند . (6)

ریسک نقدینگی یا نقدشوندگی (risk liquidity) چیست و چگونه آن را مدیریت کنیم؟

نتیجه گیری و جمع بندی

آگاهی نسبت به نکات ریز و تاثیرگذار می تواند سرنوشت ما در بازار بورس را تغییر دهد. اهمیت ریسک های مختلف در بازار بورس معمولاً دست کم گرفته می شود و ذهن سرمایه گذاران و علاقه مندان در بازار بورس صرفاً روی مفهوم ریسک معمولی متمرکز می شود. این در حالی است که مفاهیمی مانند ریسک نقدینگی و ریسک قانونی نیز دارای اهمیت بالایی هستند.

همانطور که در این مطلب اشاره کردیم، ریسک نقدینگی را می توان به دو بخش ریسک نقدینگی بودجه و ریسک نقدینگی بازار تفکیک نمود. مطمئناً با دانستن مفهوم ریسک نقدینگی و تأثیر آن روی جریان بازار سهام، درک بهتری از روند بازار خواهیم داشت و این درک صحیح موجب تصمیم گیری های خوب می گردد.

نتیجه این فرایند نیز سود کردن در بازار بورس است که این روزها همه به دنبال آن هستیم. در انتها امیدواریم که از این مطلب اطلاعات مفیدی را دریافت کرده باشید تا با آگاهی بیشتر، قدم های مهمی را برای رسیدن به موفقیت بردارید.

تعریف نقدینگی به زبان ساده/نقدینگی چگونه منجر به تورم می‌شود؟

از نگاه خیلی از کارشناسان بخش عمده‌ای از تورم فعلی اقتصاد ایران ریشه در رشد نقدینگی دارد. در این موشن‌گرافیک تجارت‌نیوز سعی شده مفهوم نقدینگی به یک زبان ساده توضیح داده شود. (موشن‌گرافیک از شاهین عباسی)

لغو پاسخ

عالی بود
مختصر و بسیار مفید

مطلب خوب بود اما صدا گذاری جالب نبود.اما محتوا خوب بود.

موشن گرافیای خیلی خوبی دارید. کوتاه مفید مختصروساده.اگه کسی از من میپرسید نقدینگی و تورم چیه نمیدونستم جواب بدم و خدایش الان دیگه فهمیدم.مطالب اموزند زیاد بسازید.باتشکر از سایت خوبتون

واکنش ایلان ماسک به قطعی اینترنت در کردستان/ استارلینک به ایران اینترنت ماهواره‌ای می‌دهد؟

اینترنت استارلینک چیست؟/ سرعت اینترنت ماهواره‌ای چقدر است؟

چرا فساد رخ می‌دهد؟/ بررسی علل فساد از منظر رفتاری

پیشنهادی برای احیای دریاچه ارومیه: به جای کشاورزی، سالانه ۴۰ میلیون تومان غرامت بگیرید

سخنرانی رئیسی در نیویورک جنبه تشریفاتی دارد/ تداوم جنگ روسیه یعنی شکست برجام

مالیات در ایران چه می‌شود؟

پادکست رادیو تجارت‌نیوز: واکنش بازارها به سفر رئیسی به نیویورک

سیزدهمین پادکست رادیو تجارت نیوز به ارزیابی سفر رئیس جمهور به نیویورک برای شرکت در سخنرانی سازمان ملل اختصاص دارد. آیا سفرِ رئیسی توانسته، چراغ سبزی برای از سرگیری مذاکرات برجامی باشد؟ آیا او موضعگیری رسمی‌ای در قبال اعتراضات مردمی به ماجرای مرگ دلخراش مهسا امینی داشت؟

سخنرانی رئیسی در نیویورک جنبه تشریفاتی دارد/ تداوم جنگ روسیه یعنی شکست برجام

ساعت ۱۸ امروز در حالی ابراهیم رئیسی، رئیس دولت، در سازمان ملل سخنرانی خواهد کرد که ایران شرایط خاصی در حوزه اقتصاد داخلی و تجارت بین‌المللی دارد. اما آیا اظهارات رئیسی در نیویورک گشایشی در شرایط کشور و برجام ایجاد می‌کند؟ محمد طبیبیان، اقتصاددان، در این زمینه به تجارت‌نیوز می‌گوید: «سخنرانی در صحن سازمان ملل بیشتر جنبه تشریفاتی دارد. در این تریبون‌ها معمولاً صحبت‌های کلی انجام می‌شود که تأثیر خاصی در ابعاد مختلف ندارند.».

انتشار دستورالعمل “حداقل الزامات مدیریت ریسک نقدینگی مؤسسات اعتباری” توسط بانک مرکزی

ریسک نقدینگی

اقتصاد هر کشور وابسته به نظام بانکی و سرمایه های آن است که یکی از حیاتی ترین فاکتور موثر بر آن ریسک نقدینگی است. در واقع ریسک نقدینگی به کنترل ریسک و ارزش سهام برای مدیریت دارایی و بدهی ها وابسته است. نسبت شکاف نسبی نقدینگی، نسبت های نقدینگی، نسبت اندازه و سرمایه بانک و نسبت مطالعات معوقه از فاکتورهایی‌ست که در ریسک نقدینگی دخالت دارد.

شرکت برنامه نویسان نو اندیش پاسارگاد پیشرو در طراحی نرم افزار تعاونی اعتبار و مدیریت قرض الحسنه راهی هموار برای مشتریان خود فراهم کرده است تا از این طریق به آسانی به مدیریت مالی سرمایه ها و سپرده های خود بپردازند.

کاهش ریسک با بالابردن سود

منطقی‌ست که بانک ها و هر سیستم اقتصادی به دنبال داشتن بیشترین میزان سود خود باشد، به این صورت که هزینه ها را کمتر کرده و درآمد را به بالاترین میزان خود برساند. این درآمدها معمولا از سرمایه گذاری های انجام شده در بانک ها و تسهیلات برای بانک به دست می آیند و در ترازنامه ها آن را دارایی های بانک می نامند. از طرف دیگر، بدهی ها را همان هزینه های بانک دربر می گیرند. بانک با ریسک های زیادی روبه رو می شود تا بتواند به بیشترین میزان سوددهی خود برسد. گاهی همین ریسک ها شرایط بانک را به خطر می اندازد، به حدی که باعث منحل شدن آن شود.

بانک ها و دیگر واسطه ها در نظام مالی کشور، معمولا فعالیت دو سویه ای دارند. آن ها از یک سمت برای سرمایه گذاران منبع پولی عرضه می کنند و از سمت دیگر برای سپرده گذاران، منبع مالی تقاضا می کنند. به همین ترتیب برای کاهش بدهی ها یا همان ریسک و بالابردن سود ها، بانک ها باید روش مناسبی را در نظر بگیرند که براساس آن منابع تسهیلات با توجه به تاثیری تعریف مدیریت نقدینگی که بر این مقولات می گذارند، تعیین شوند.

ریسک نقدینگی

رابطه بین ریسک، سود و بدهی

ریسک نقدینگی در واقع به اتفاقی گفته می شود که در اثر ایجاد یک سری محدودیت ها بر فعالیت های بانک یا موسسه، هدف سود آوری را به خطر بیاندازد. امروزه بسیاری از صنایع و موسسات با این ریسک دست و پنجه نرم می کنند. بانک ها نیز به عنوان موسسات مالی واسطه، نقدینگی درون جامعه که در سرمایه گذاری های کلان استفاده نشده اند را جمع کرده و برای بنگاه های اقتصادی یا موسساتی که به این نقدینگی نیازمند هستند، خرج می کند. همین جابجایی مالی بین مشتری، بانک و بنگاه های اقتصادی و خدماتی، باعث چرخش نقدینگی در تعریف مدیریت نقدینگی کشور شده و بازدهی را بالا می برد. حال اگر مشتری به تسهیلاتی که به او داده می شود، به خوبی پاسخ ندهد، ریسکی متوجه بانک می شود. پس ریسک نقدینگی در صورت کم شدن جریان درآمد به نظام سرمایه داری کشور ضرر رسانده و بانک را دچار زیان می کند.

شرکت برنامه نویسان نو اندیش پاسارگاد در کنار این مقاله دو مقاله پولشویی و نحوه تشکیل شرکت تعاونی را به شما عزیزان پیشنهاد میکند

روش‌های مدیریت ریسک نقدینگی

همانطور که گفته شد، عدم تطابق بدهی و دارایی بانک ها در یک بازه زمانی مشخص، باعث ایجاد ریسک نقدینگی برای بانک ها شده و اعتبار آن ها را دچار تزلزل می کند. جهت کاهش ریسک نقدینگی باید آن را به خوبی مدیریت کرد. با مدیریت ریسک نقدینگی آن را کنترل کرده و همچنین به عنوان واسطه گر در نظام بانکی می توانند ظرفیت نقدینگی را متعادل نگه دارند. مدیریت شرایط بحرانی برای موسسات مالی اعتباری و بانک ها، از دیگر مواردی است که مدیریت ریسک نقدینگی پوشش می دهد. به این ترتیب، ریسورس و منابع کافی را در شرایط خاص خواهند داشت.

جهت مدیریت ریسک نقدینگی، دستورالعملی برای بیان فاکتورهای اصلی ساختار سازمانی مدیریت پیاده سازی، راهبردهای لازم نوشته شده و در اختیار موسسات مالی و بانک ها قرار گرفته است. براساس این دستورالعمل موسسات و بانک ها موظف هستند یک کمیته فرعی ریسک نقدینگی تشکیل دهند که در مجموعه کلی تر کمیته ریسک قرار می گیرد. در این دستورالعمل مواردی چون سناریوهای ریسک نقدینگی، نحوه تدوین برنامه های احتیاطی، کنترل دسترسی به بازار، اندازه گیری و پایش جریانات نقدی را مورد بررسی قرار می دهند.

مدیریت ریسک نقدینگی

مدیریت ریسک نقدینگی

دستورالعمل “حداقل الزامات مدیریت ریسک نقدینگی مؤسسات اعتباری” مشتمل بر(۵۱) ماده و(۸) تبصره که در جلسه مورخ ۲۵/۰۷/۱۳۹۶ شورای پول و اعتبار به تصویب رسیده، ۶ ماه پس از تاریخ ابلاغ، لازم‌الاجرا است و بانک ها و شرکت تعاونی اعتبار باید ضمن لحاظ مفاد بخشنامه شماره ۹۶.۱۴۹۱۵۳ مورخ ۱۶/۰۵/۹۶ بانک مرکزی، مقدمات اجرای این دستورالعمل را به شرط تسریع فراهم کنند.

(2 votes, average: 5٫00 out of 5)



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.