درک عمق معاملات بازار


بازارگردان یا بازیگر، افراد یا شرکت‌هایی هستند که با هدف کسب سود، اقدام به خرید و فروش دارایی مالی (اوراق بهادار ) یا کالاهای اقتصادی کرده و بنا به ماهیت عملکرد، از نوسانات ناخواسته قیمت دارایی می‌کاهند.

شاخص فیندو و تغییرات آن در کل بازار

بازار در عمق اصلاحات. امروز یکشنبه 2 شهریور است؛ بازار سرمایه در معاملات امروز همانند روزهای گذشته وضعیت خوبی را سپری نکرد تا همچنان شاهد ریزش بازار باشیم. معاملات امروز بازار نیز با برتری فروشندگان آغاز شده است. برتری که نسبت به روز گذشته قدرت آن بیشتر شده است، به‌طوری که در مرحله پیش‌گشایش، ارزش سفارشات فروش تقریبا ۴ برابر ارزش سفارشات خرید است. این موضوع نشان می‌داد که بازار یک روز منفی دیگری را سپری خواهد کرد. در میانه بازار، مطابق انتظار، برتری فروشندگان نسبت به خریداران به وضوح دیده می‌شد و بازار سراسر سرخی را شاهد بودیم. کمتر نمادی در این بین معاملات متعادل یا مثبتی را تجربه کردند. پس از اظهارات رئیس دفتر ریاست جمهوری در خصوص اصلاحات بازار و بیان این موضوع که حمایت یک میلیون 600 هزار واحدی برای شاخص کل وجود دارد، افرادی زیادی این برداشت را کردند که دولت قصد حمایت از بازار را در این محدوده دارد. این موضوع باعث شد تا چشم امید سرمایه‌گذاران هم‌چنان به روزهای آتی باشد. حال باید دید در روزهای آتی آیا بازار به روند صعودی خود بازخواهد گشت یا همچنان شاهد اصلاح بازار خواهیم بود؟

توجه به این نکته که در انتهای معاملات تعداد نمادهای دارای پایانی مثبت برابر 59 سهم و تعداد نمادهای دارای پایانی منفی 534 سهم بوده است، نیز بیانگر فرش سرخ بازار سرمایه در معاملات امروز است.

همان‌طور که در گزارش روز گذشته بیان کردیم، در انتهای معاملات روز شنبه جلسه فوری شورای عالی بورس برگزار شد تا در خصوص حمایت‌های بازار و همچنین راهکارها برای رفع مشکلات پیش رو صحبت خواهد شد. در این بین موضوعات مهمی مطرح شد از جمله این که به بانک‌ها مجوز خرید سهام و سرمایه‌گذاری مستقیم در بازار سرمایه به‌صورت موقت داده شد. این موضوع خود باعث ایجاد تقاضا از سوی این بنگاه‌ها می‌شود. در انتهای معاملات امروز نیز یک آگهی از سوی سازمان بورس منتشر شد که در آن مشخص شده بود کارگزاری‌ها تا سقف 50 درصد می‌توانند به مشتریان خود اعتبار دهد. این موضوع باعث شد تا بار دیگر سرمایه‌گذاران به فکر خریدهای اعتباری با بهبود جریان معاملات باشند و احتمالا همین امر خود باعث می‌شود که با کوچک‌ترین سیگنال مثبت برای بازار، شاهد بهبود وضعیت و بازگشت کلیت بازار به روند صعودی باشیم.

نتیجه معاملات امروز، به ترتیب اصلاح 65023 و 9304 واحدی شاخص کل و هم وزن بوده است. برخلاف روز گذشته، در معاملات امروز سامانه کارگزاری‌ها بدون مشکل بودند. این موضوع این سوال را به‌وجود می‌آورد که چطور در زمانی که بازار نیاز به حمایت و مثبت شدن دارد، مشکلات کارگزاری‌ها مانع از انجام این کار می‌شود؟ آیا هدف‌هایی از این اشکالات وجود دارد یا دلایلی دیگر سبب این موضوع می‌شود؟

در کنار وضعیت بحرانی کل بازار و معاملات، شاخص فیندو نیز وضعیت خوبی را سپری نکرد. این شاخص در انتهای بازار با ثبت عدد 37.8- میلیون تومان به کار خود خاتمه داد. این عدد بیانگر اختلاف سرانه خرید و فروش هر کد حقیقی در معاملات امروز بورس بوده است و نشان‌دهنده فروشندگان نسبت به خریداران می‌باشد.

با توجه به این موضوع میانگین شاخص فیندو در 6 ماه گذشته برابر 6.5- میلیون تومان بوده است، در نتیجه برای بررسی وضعیت شاخص فیندو، این عدد را ملاک قرار خواهیم داد و براساس آن به تفسیر معاملات خواهیم پرداخت. برای درک آسان‌تر و راحت‌تر این موضوع، محدوده 9- تا 4- را به عنوان محدوده امن می‌توان در نظر گرفت که بیانگر درک عمق معاملات بازار ورود یا خروج نقدینگی هوشمند قوی نبوده و نشانگر هیجانات صعودی یا نزولی بازار است. بنابراین شاخص فیندو هر چه کمتر از 9- باشد نشان از قدرت بالاتر خروج نقدینگی هوشمند و هرچه از 4- بیشتر باشد نشان از ورود نقدینگی هوشمند به بازار است.

همان‌طور که گفته شد، شاخص فیندو در معاملات امروز وضعیت مناسب را سپری نکرد؛ به‌طوری که در تمام جریان معاملاتی شاهد ثبت عدد منفی در شاخص فیندو و خروج نقدینگی هوشمند از کل بازار بودیم.

بررسی وضعیت معاملات در صنایع نشان می‌دهد که معاملاتی که در صنعت سرمایه‌گذاری‌ انجام شده است، بیشترین تاثیر منفی را بر روی شاخص فیندو داشته است. در آن طرف معاملاتی که در صنعت عرضه برق، گاز و بخار آب انجام شده، بیشترین تاثیر مثبت را بر روی شاخص فیندو داشته است.

همان‌طور که در گزارشات قبلی نیز اشاره کردیم، شاخص فیندو به عنوان ابزاری پیشرو عمل می‌کند؛ برای توضیح بیشتر می‌توانید روند معاملات در یک هفته گذشته و همچنین اعداد نهایی شاخص فیندو در این مقاطع را در کنار یکدیگر قرار دهید تا متوجه این موضوع شوید شاخص فیندو اعلان زودتری نسبت تغییرات در جهت معاملات در مقایسه با شاخص کل و بازار اعلام می‌کند.

ارزش معاملات حقیقی در معاملات امروز، برابر 7231 میلیارد تومان می‌باشد که نسبت به روز گذشته 46 درصد کاهش داشت است. این کاهش از آن جا ناشی می‌شود که کلیت بازار با صف فروش درگیر می‌باشد. مشخص است با بهبود جریان معاملات و برقراری تعادل، شاهد افزایش ارزش معاملات حقیقی خواهیم بود. این متغیر در معاملات امروز روندی نزولی در پیش گرفت؛ به‌طوری که در نیم ساعت ابتدایی بازار شاهد بیشترین معامله به ارزش 2662 میلیارد تومان توسط اشخاص حقیقی بودیم.

در کنار وضعیت نامناسب شاخص فیندو، برآیند ورود و خروج نقدینگی حقیقی نیز منفی بوده است. سوالات زیادی درباره عدد شاخص فیندو و تفاوت آن با برآیند ورود و خروج نقدینگی حقیقی مطرح است. به این نکته توجه داشته باشید که برآیند ورود و خروج نقدینگی در واقع تغییر مالکیت از حقوقی به حقیقی را در کلیت بازار نشان می‌دهد؛ در صورتی که شاخص فیندو نشان‌دهنده قدرت پول ورودی و خروجی و هوشمندی آن است. در چند هفته‌ای که سپری کردیم، برآیند ورود و خروج نقدینگی حقیقی، مثبت بوده است و روزانه به‌طور میانگین هزار میلیارد ورود نقدینگی حقیقی را به کلیت بازار شاهد بودیم، اما شاخص فیندو عددی منفی ثبت کرده است که نشان‌دهنده این موضوع است که افراد با سرمایه بزرگتری اقدام به فروش سهام خود و خروج از بازار کرده‌اند.

3 صنعت با بیشترین ورود نقدینگی هوشمند در تاریخ 2 شهریور

صنایعی که در ادامه بررسی خواهند شد، صنایعی هستند که با توجه به وضعیت امروز بورس بیشترین ورود نقدینگی هوشمند را به خود اختصاص دادند.

1) مواد غذایی و آشامیدنی

در روزی که کلیت بازار با معاملات منفی و صف فروش دست‌وپنجه نرم می‌کنند، صنعت مواد غذایی و آشامیدنی، روز خوبی را سپری کرد و توانست با ثبت عدد 8.9+ میلیون تومان در شاخص فیندو، صنعت برتر در ورود نقدینگی هوشمند شناخته شود. توجه به این نکته در 5 بازه نیم ساعته شاهد ثبت عدد مثبت در شاخص فیندو و ورود نقدینگی هوشمند به صنعت بودیم نیز بیانگر وضعیت متفاوت این صنعت نسبت به کلیت بازار است.

ارزش معاملات حقیقی درک عمق معاملات بازار در این صنعت برابر 147 میلیارد تومان می‌باشد. این متغیر در معاملات امروز روندی نزولی در پیش گرفت؛ به‌طوری که در نیم ساعت ابتدایی بازار شاهد بیشترین معامله به ارزش 48 میلیارد تومان توسط اشخاص حقیقی بودیم.

نمادهایی که در این گروه بیشترین ورود نقدینگی هوشمند را به خود اختصاص دادند عبارت‌اند از:

2) ماشین‌آلات و تجهیزات

عدد شاخص فیندو برای این صنعت در انتهای بازار برابر 7+ میلیون تومان است. معاملات این صنعت را می‌توان در نیم ساعت ابتدایی بازار خلاصه کرد؛ در این مقطع شاهد معاملاتی با ارزش بالا و اختلاف سرانه مثبت بودیم که همین امر باعث ورود نقدینگی هوشمند به این صنعت شده است. در مابقی جریان معاملات، کاهش ارزش معاملات مانع از جابه‌جایی نقدینگی در این صنعت شد تا نیم ساعت ابتدایی بازار، نیم ساعتی سرنوشت‌ساز برای این صنعت نام‌گذاری شود.

ارزش معاملات حقیقی در این صنعت برابر 24 میلیارد تومان می‌باشد.

نمادهایی که در این گروه بیشترین ورود نقدینگی هوشمند را به خود اختصاص دادند عبارت‌اند از:

3) فعالیت‌های کمکی به نهادهای مالی واسط

عدد شاخص فیندو برای این صنعت در انتهای بازار برابر 0.8+ میلیون تومان است.همان‌طور که در تصویر مشخص است، این صنعت معاملات خود را با ثبت عدد منفی در شاخص فیندو شروع کرد. این عدد زمانی بااهمیت می‌شود که کلیت بازار با ارزش بالای معاملات همراه بوده است. این موضوع باعث شد تا در ابتدا وضعیت خوبی را برای معاملات این صنعت متصور نشویم اما در ادامه خریداران باقدرتی در این صنعت حضور پیدا کردند که باعث شدند شاخص فیندو روند صعودی بگیرد و در ادامه جریان معاملات به اعداد مثبت ختم شود. همین امر باعث شد تا در ادامه شاهد ورود نقدینگی هوشمند به این صنعت باشیم.

ارزش معاملات حقیقی در این صنعت برابر 52 میلیارد تومان می‌باشد. این متغیر در معاملات امروز روندی نزولی در پیش گرفت؛ به‌طوری که در نیم ساعت ابتدایی بازار شاهد بیشترین معامله به ارزش 23 میلیارد تومان توسط اشخاص حقیقی بودیم.

نمادهایی که در این گروه بیشترین ورود نقدینگی هوشمند را به خود اختصاص دادند عبارت‌اند از:

3 صنعت با بیشترین خروج نقدینگی هوشمند در تاریخ 2 شهریور

با توجه به وضعیت امروز بورس، صنایعی که بیشترین خروج نقدینگی هوشمند را به خود اختصاص دادند عبارت‌اند از:

1) سرمایه‌گذاری‌ها

عدد شاخص فیندو برای این صنعت در انتهای بازار برابر 102.5- میلیون تومان است. همان‌طور که گفته شد صنعتی که در معاملات امروز بیشترین تاثیر منفی را بر روی شاخص فیندو داشته است، صنعت سرمایه‌گذاری‌ها می‌باشد که به تنهایی باعث کاهش 10 واحدی این شاخص در کل بازار شده است. بررسی وضعیت معاملات نمادهای این صنعت نشان می‌دهد که معاملاتی که در نمادهای وشمال و وبهمن انجام شده است، با توجه به ارزش بالای معاملات و اختلاف سرانه پایین، باعث خروج نقدینگی هوشمند به خصوص در نیم ساعت منتهی به ساعت 10:00 بوده است.

ارزش معاملات حقیقی در این صنعت برابر 1052 میلیارد تومان می‌باشد.

نمادهایی که در این گروه بیشترین خروج نقدینگی هوشمند را به خود اختصاص دادند عبارت‌اند از:

2) خدمات فنی و مهندسی

عدد شاخص فیندو برای این صنعت در انتهای بازار برابر 86.4- میلیون تومان است. روند صعودی شاخص فیندو خلاصه شرح معاملات این صنعت است؛ به‌طوری که شاخص فیندو با شیب بالایی در معاملات امروز به اعداد مثبتی دست پیدا کرد. این روند صعودی این احتمال را به‌وجود آورده است که شاید در روزهای آتی خریدارانی که عامل اصلی روند صعودی شاخص فیندو بودند، بار دیگر از این صنعت حمایت کنند و در نتیجه شاهد بازگشت این صنعت به معاملات مثبت باشیم.

ارزش معاملات حقیقی در این صنعت برابر 33 میلیارد تومان می‌باشد.

نمادهایی که در این گروه بیشترین خروج نقدینگی هوشمند را به خود اختصاص دادند عبارت‌اند از:

3) زراعت

عدد شاخص فیندو برای این صنعت در انتهای بازار برابر 63- میلیون تومان است. این صنعت برای دومین روز متوالی به عنوان یکی از صنایع برتر در خروج نقدینگی هوشمند شناخته می‌شود. روند نزولی شاخص فیندو و کاهش ارزش معاملات این احتمال را به‌وجود آورده است که شاید در روزهای آتی نیز شاهد ادامه‌دار بودن خروج نقدینگی هوشمند از این صنعت باشیم.

ارزش معاملات حقیقی در این صنعت برابر 23 میلیارد تومان می‌باشد. این متغیر در معاملات امروز روندی نزولی در پیش گرفت؛ به‌طوری که در نیم ساعت ابتدایی بازار شاهد بیشترین معامله به ارزش 14 میلیارد تومان توسط اشخاص حقیقی بودیم.

نمادهایی که در این گروه بیشترین خروج نقدینگی هوشمند را به خود اختصاص دادند عبارت‌اند از:

برای درک بهتر ورود و خروج نقدینگی هوشمند و شناسایی آن به کمک شاخص فیندو، پیشنهاد می‌گردد دوره آموزشی تابلوخوانی و روانشناسی بازار را تهیه و استفاده کنید.

تحلیل احساسات بازار در معاملات فارکس تایم

💥تحلیل احساسات بازار در معاملات فارکس تایم💵

تحلیل احساسات بازار فارکس می‌تواند ابزار مفیدی برای کمک به معامله‌ گران به منظور درک رفتار قیمتی و عکس‌العمل به آن باشد.

در حالی که اعمال کردن تحلیل تکنیکال و فاندامنتالِ صحیح و منطقی، نکته‌ای کلیدی است، داشتن اطلاعات در مورد احساسات بازار می‌تواند عمق بیشتری به بینش و دیدگاه معامله‌ گر بدهد.

احساسات بازار Forextime چیست؟

احساسات بازار در واقع حس سرمایه‌ گذاری و معامله‌ گران را نسبت به یک بازار یا نماد معاملاتی خاص، بازگو می‌کند.

به عنوان معامله‌ گران باید بدانید که احساسات بازار زمانی مثبت‌تر می‌شود که احساس عموم نسبت به بازار در حال مثبت‌تر شدن باشد.

به همین شکل، اگر شرکت‌ کنندگان در بازار رفتاری منفی از خود نشان دهند، احساسات بازار می‌تواند به منفی تبدیل شود.

به همین شکل، معامله‌ گران از تحلیل احساسات بازار برای تعریف اینکه بازار صعودی یا نزولی است، استفاده می‌کنند.

معامله‌ گران می‌توانند احساسات بازار را به وسیله‌ی استفاده از طیف وسیعی از ابزار مانند اندیکاتورهای احساسات بازار و همینطور نظارت بر حرکات قیمتی در بازارها، اندازه‌ گیری کنند.

تحلیل احساسات در بازار فارکس در واقع فرایند شناسایی نظر و جایگاه دیگر معامله‌ گران و استفاده از آن در تصمیم‌ گیری‌های معاملاتی خود در بازار فارکس است.

در حالی که تحلیل احساسات بازار را به راحتی می‌توان در بازار فارکس پیاده‌ سازی کرد، همینطور از آن در بازار سهام و دیگر انواع معاملات بهره گرفته می‌شود.

سرمایه‌ گذاران معکوس به دنبال این هستند که گروهی از معامله‌ گران به خرید یا فروش جفت‌ ارز خاصی بپردازند و صبر می‌کنند تا در زمان مناسب خلاف جهت احساسات وارد بازار شوند.

نظارت بر حرکات قیمتی - احساسات منفی بازار فارکس تایم - اندیکاتورهای forextime

مثال تحلیل احساسات بازار فارکس تایم

یک مثال برای اینکه چطور می‌توان تحلیل احساسات بازار را بر روی معاملات فارکس پیاده‌سازی کرد، حرکت بزرگی است که در سال 2016 در جفت‌ارز GBP/USD شاهد آن بودیم.

پس از رای بریتانیا برای خروج از اتحادیه‌ی اروپا، احساسات منفی بازار پوند بریتانیا را به پایین‌ ترین ارزش در 31 سال اخیر کشاند.

بعد از احساسات مثبت بازار در سال بعدی، دوباره احساسات بازار منفی در سال 2018 کنترل را به دست گرفت و در سال 2019 قیمت‌ها دوباره شروع به افزایش کردند.

اندازه گیری احساسات بازار فارکس تایم FXTM

وقتی در مورد احساسات سرمایه‌ گذاران یا احساسات بازار (Market Sentiment) صحبت می‌کنیم، به رفتار مجموع افراد در جامعه‌ سرمایه ‌گذاران اشاره داریم. اساسا احساسات سرمایه ‌گذاران یک اندازه ‌گیری تخمینی از رفتار شرکت‌ کنندگان در بازار در یک زمان مشخص است و این رفتار می‌تواند صعودی، نزولی یا بین این دو باشد.

این نوع از تحلیل معمولا توسط یک معامله ‌گر مبتنی بر حرکات قیمتی کوتاه مدت انجام می‌گیرد که می‌خواهد از تغییرات کوتاه مدت بازار سودآوری کند. برای مثال اگر یک معامله ‌گر کوتاه مدت ببینید قیمت ‌های نماد معاملاتی به طور کلی در حال افزایش است، این نشانه‌ مناسبی از اینکه احساسات بازار صعودی است، محسوب می‌شود.

به عبارتی دیگر، افراد بسیار بیشتری وجود دارند که حاضر هستند نماد معاملاتی موردنظر را خرید کنند و قیمت‌ های بیشتری نسبت به قیمتی که فروشندگان ارائه کرده‌اند، پیشنهاد کنند.

برای محاسبه احساسات سرمایه‌ گذاران تا حد ممکن، روش ‌های آماری خاصی توسعه داده شده است. با استفاده از این روش، شاخص ‌های احساسات بازار به صورت مداوم و منظم منتشر می‌شوند تا سرمایه‌ گذاران بتوانند تغییرات را در طول زمان دنبال کنند و از این اطلاعات برای پیش‌بینی نقاط تغییر جهت بازارهای صعودی و نزولی بهره بگیرند.

با دنبال کردن تغییرات در احساسات بازار،‌ سرمایه‌ گذاران سعی می‌کنند تا مشخص کنند که حس و حال بازار بیش از حد صعودی است یا نزولی یا اینکه نسبتا طبیعی می‌باشد. اگر سرمایه‌ گذاران بتوانند یک اندازه ‌گیری دقیقی از احساسات بازار بدست بیاورند، می‌توانند از آن درک عمق معاملات بازار به نفع خود استفاده کنند.

آشنایی با اندیکاتور‌های احساسات بازار FXTM

یک اندیکاتور احساسات به یک اندیکاتور بصری اشاره می‌کند که برای نشان دادن اینک معامله گران چه احساسی به بازار یا اقتصاد دارند، طراحی شده‌ است. یک اندیکاتور احساسات به دنبال این است که اندازه‌ بگیرد باورها و وضعیت شرکت‌ کنندگان بازار چگونه بر روی رفتار آینده‌ بازار تاثیر می‌گذارد.

اندیکاتور های احساسات نشان می‌دهند که یک گروه از مردم چقدر حس صعودی یا نزولی به بازار دارند و این می‌تواند به پیش ‌بینی رفتار معاملاتی این گروه در آینده کمک کند.

این اغلب به صورتی متضاد رخ می‌دهد. برای مثال، زمانی که سرمایه ‌گذاران به شدت احساس نزولی به بازار دارند، این اغلب یک سیگنال متضاد را می‌دهد که قیمت ‌های بازار می‌تواند به زودی بالاتر برود.

کاربرد اندیکاتورهای احساسات بازار ForexTime

اندیکاتورهای احساسات می‌توانند توسط سرمایه‌ گذاران برای تحلیل و بررسی اینکه معامله گران چقدر به بازار و اقتصاد فعلی هستند، دید خوب یا بدی دارند، استفاده شوند. برای مثال یک اندیکاتور احساسات معامله گران می‌تواند نشان ‌دهد بدبینی ممکن است باعث شود شرکت‌ ها تمایل کمتری به افرایش موجودی در انبارهای خود داشته باشند زیرا آنها می‌ترسند که مصرف ‌کنندگان ممکن است خرج نکنند.

داده ‌ها مشمول تفسیر های مختلف می‌شوند. یک داده‌ مثبت نشان می‌دهد که مصرف ‌کنندگان احساس خوبی دارند. با این حال برخی از این داده‌ی مثبت نتیجه می‌گیرند که در طول زمان به احتمال زیاد وضعیت نزولی خواهد شد. یک داده‌ منفی نشان می‌دهد که مصرف ‌کنندگان راضی نیستند اما احتمالا وضعیت از این به بعد بهتر خواهد شد.

اندیکاتورهای احساسات تنها یک بخشی از داده هستند و بصورت مستقل نباید به عنوان سیگنالی برای معامله کردن در نظر گرفته شوند. برای مثال، اگر یک اندیکاتور احساسات مانند نسبت Put و Call دارای داده‌ های بسیار مثبتی باشد، این نشان می‌دهد که سرمایه ‌گذاران انتظار دارند قیمت‌ های بازار سهام کاهش پیدا کنند.

در حالت تضاد، سرمایه ‌گذاران انتظار دارند قیمت‌ ها بیشتر شوند زیرا افراد کمی در بازار مانده‌اند که قیمت را به سطوح کمتری بکشانند. چیزی که اندیکاتور به ما نمی‌گوید این است که این اتفاق در چه زمانی رخ خواهد داد. در عوض، معامله ‌گران از داد‌ه‌ ها استفاده می‌کنند تا زمانی که سطوح احساسات به حداکثر و حداقل خود می‌رسد، منتظر تغییر جهت بازار باشند.

زمانی که احساسات بازار در سطوح حداقل یا حداکثر خود نیست، می‌تواند از آن برای تایید ترند فعلی استفاده کرد.

تحلیل احساسات بازار در معاملات فارکس تایم - احساس عموم نسبت به بازار forextime - نظارت بر حرکات قیمتی

چالش‌ های تحلیل احساسات بازار فارکس تایم

احساسات کوتاه مدت می‌تواند دلیل عقب ‌نشینی ‌های موقت در بازار باشد اما این حرکات عموما دوباره به جهت قبلی بلند مدت خود باز می‌گردند. این به دلیل آن است که احساسات بازار بر اساس انتظارات است و زمانی که انتظارات شکل می‌گیرد، به سختی می‌توان آن را از بین برد.

انتظارات قدیمی به سختی از بین می‌روند. زمانی که در مورد احساسات بازار در شک و شبهه هستید، زمان آن است که سراغ گزارش تعهد معامله‌گران (Commitments of Traders Report) بروید.

با این حال ما نمی‌توانیم دقیقا پیش ‌بینی کنیم که احساسات بازار چه زمانی تغییر خواهد کرد و پس از رخداد آن، متوجه آن خواهیم شد. احساسات بازار بلند مدت ماه‌ها یا حتی سالها باقی می‌مانند. به همین دلیل است که ترندهای بلند مدت را به راحتی می‌توان در چارت‌ های جامع مشاهده کرد.

نحوه کنترل احساسات ترس و طمع فارکس تایم FXTM

ترس و طمع و به طور کلی احساسات بازار اغلب جزو اصلی ‌ترین عناصر گرداننده‌ بازارهای مالی هستند. درک اینکه چه زمانی باید این احساسات را در کنترل خود نگه‌دارید، می‌تواند سرنوشت شما به عنوان یک معامله ‌گر موفق یا یک حرفه‌ معاملاتی کوتاه ‌مدت و ناموفق را رقم بزند.

ترس و طمع می‌تواند بین معامله ‌گران رایج باشد درک عمق معاملات بازار و اگر آن را به خوبی مدیریت نکنید، می‌تواند خسارت ‌های بسیاری برای شما ایجاد کند. ترس اغلب به عنوان یک بی ‌میلی برای ورود به معامله یا بستن یک معامله‌ موفق به طور مبتدیانه، در بازار خود را بروز می‌دهد.

از طرف دیگر، طمع زمانی که معامله ‌گران سرمایه‌ی بیشتری به معاملات سودآور اضافه می‌کنند یا از اهرم بیش از حد در معاملات بهره می‌گیرند، خود را نشان می‌دهد. چندین راه برای کنترل احساسات و اطمینان حاصل کردن از اینکه ترس و طمع بر روی تصمیمات معاملاتی شما تاثیری نمی‌گذارد، وجود دارد:

معامله‌ گران برای اجتناب از تصمیم‌ گیری بر اساس احساسات باید یک برنامه معاملاتی داشته باشند که مسیر را به آنها نشان می‌دهد. در غیر اینصورت ممکن است دچار تصمیماتی مانند استفاده بیش از حد از لوریج، حذف کردن توقف ضررها و اختصاص سرمایه بیشتر به معاملات ناموفق، شوید.

یکی از ساده‌ ترین راه‌ های کاهش تاثیر احساسات معاملات‌ تان، کاهش اندازه یا حجم معاملات‌ است. معامله‌ گران با انجام معامله بزرگ و دیدن نوسانات قیمتی بر روی آن، بدون شک دچار استرس می‌شوند و این استرس می‌تواند منجر به تصمیم‌ های بد شود.

معامله‌گران همینطور نیاز دارند که در هنگام معاملات مسئولیت حساب خود را بر عهده بگیرند. بهترین راه برای انجام این کار، ثبت وقایع معاملاتی است. ثبت وقایع معاملاتی در یک دفتر ثبت وقایع معاملاتی به معامله‌ گران کمک می‌کند معاملات خود را دنبال کنند و یادداشت‌ هایی در مورد تکنیک‌ های موثر و غیر موثر داشته باشند.

بازارگردانی در بورس چیست؟ حفظ تعادل بازار و تسهیل روند معاملات

بازارگردانی بورس چیست

هیچ چیز مثل تعادل به نفع بازار سهام و سهامداران آن نیست. گاهی این تعادل در بازار به هم می‌خورد و فشار عرضه یا تقاضا سبب ایجاد صف‌های سنگین خرید و فروش می‌شود. در نتیجه تشکیل این صف‌ها، روند معاملات با مشکل مواجه شده و سفارش‌ها در صف قفل می‌شوند. در چنین مواقعی کلید حفظ تعادل بازار در دست بازارگردان است. اما بازارگردان چیست و بازارگردانی سهام در بورس چه معنایی دارد؟

بازرگردانی در بورس چیست؟

بازارگردان (Market Maker) به افراد یا شرکت‌هایی اطلاق می‌شود که وظیفه آن‌ها خرید و فروش اوراق بهادار در یک محدوده قیمت مشخص است. هر چند ترجمه لغوی این واژه در فارسی بازارساز است، اما در بورس تهران با عنوان بازارگردان شناخته می‌شود.

ویکی‌پدیا این اصطلاح را این‌گونه تعریف کرده است:

بازارگردان یا بازیگر، افراد یا شرکت‌هایی هستند که با هدف کسب سود، اقدام به خرید و فروش دارایی مالی (اوراق بهادار ) یا کالاهای اقتصادی کرده و بنا به ماهیت عملکرد، از نوسانات ناخواسته قیمت دارایی می‌کاهند.

بازارگردان بورس اهدافی دارد و برای رسیدن به این اهداف نیازمند ملزوماتی است. اما ابزارهای مورد نیاز برای بازارگردانی سهام در بورس چیست؟ یکی از عناصر مهم برای بازارگردانی سهام، پول و دارایی است. مورد دیگر دسترسی مستقیم بازارگردان به سامانه معاملاتی است.

داشتن این ابزارها اما تنها بخشی از ملزومات یک بازارگردان است. بازارگردانی عملی حرفه‌ای و تخصصی است و بازارگردان باید به میزان مناسبی از دانش و تخصص برخوردار باشد. در غیر این صورت عملکرد درستی نخواهد داشت و اهدافی که از او انتظار می‌رود، برآورده نخواهند شد. بازارگردان‌ها نقش مهمی در بازارهای مالی بر عهده دارند. یکی از این نقش‌ها، کمک به افزایش قدرت نقدشوندگی است؛ عاملی که در بازار سرمایه بسیار مهم است. برای مطالعه بیشتر درباره نقدشوندگی و اهمیت آن، مقاله «نقدشوندگی سهام در بورس؛ سرمایه‌گذاری در سهامی که آسان نقد شود» را بخوانید.

بازارساز باید از میزان عرضه و تقاضای اوراق بهادار مورد نظر اطمینان حاصل کند. با فراهم کردن بسترهای نرم‌افزاری مناسب، بازارگردانی را می‌توان به شیوه مکانیزه انجام داد. به این ترتیب، این نرم‌افزار است که تصمیم‌گیری برای خرید و فروش سهام را به عهده می‌گیرد. در واقع سیستم نرم‌افزاری بر اساس برنامه‌ای که از مدیر بازارگردانی دریافت می‌کند، تشخیص می‌دهد که اوراق بهادار را چه زمانی و با چه قیمتی خریداری کند؛ هم‌چنین زمان و قیمت فروش نیز بر اساس استراتژی‌های داده شده به سیستم مشخص خواهد شد. از این رو دیگر نیاز به معامله‌گر از بین می‌رود.

بیشتر بخوانید

وظایف و اهداف اصلی بازارگردان بورس

اگر بخواهیم به وظایف بازارگردان اشاره کنیم، به طور خلاصه می‌توان سه مورد مهم‌تر را نام برد:

  1. کمک به افزایش قابلیت نقدشوندگی با در نظر گرفتن عرضه و تقاضای سهام موردنظر
  2. نگه‌ داشتن قیمت سهام در یک بازه مشخص و جلوگیری از ایجاد نوسان‌های شدید قیمتی
  3. کاهش شکاف قیمت خرید و فروش و در نتیجه کاهش هزینه معاملاتی

بیشتر بخوانید

البته باید به این نکته توجه کنیم که وظایف و مسئولیت‌های بازارگردان در بازارهای مختلف با هم تفاوت دارند. در واقع این امر به نوع بازار بستگی دارد. منظور از نوع بازار، بازارهایی نظیر بورس کالا، بورس اوراق بهادار، بازارهای آتی و دیگر انواع بازارها است.

انواع بازارگردان‌ها در بازار بورس

کارگزاری‌ها یا نهادهایی که به منظور کمک به افزایش نقدشوندگی و هم‌چنین حجم معاملات یک سهم خاص، اقدام به خرید و فروش آن نماد می‌کنند، مرسوم‌ترین نوع بازارگردان هستند. از سوی دیگر، صندوق‌هایی با نام صندوق سرمایه گذاری اختصاصی بازارگردانی نیز وجود دارند که مقداری از سهام شرکت‌هایی که در بازار سرمایه فعال هستند را در اختیار دارند و با آن‌ها خرید و فروش انجام می‌دهند.

هدف صندوق‌های بازارگردانی از این خرید و فروش، متعادل نگه داشتن ارزش سهام آن شرکت و جلوگیری از قفل شدن بازار آن به وسیله ایجاد صف خرید و فروش است. به همین دلیل کارمزد معاملات این صندوق‌ها بسیار پایین است و سازمان بورس برای حمایت از آن‌ها، در کارمزد معاملاتشان ۸۰ درصد تخفیف داده است. مطابق ماده ۳۳ قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر، تمام نقل ‌و انتقالات اوراق بهادار که توسط بازارگردانان دارای مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار انجام می‌شوند، از پرداخت مالیات مقطوع نیم درصد معاف هستند.

این صندوق‌ها اصولا توسط گروهی از سهام که مرتبط به هم هستند ایجاد و توسط خود آن‌ها اداره می‌شوند. به عنوان مثال گروه سهام شرکت‌های زیر نظر بانک ملت، یک صندوق بازارگردانی ایجاد می‌کند تا با بازارگردانی سهام این شرکت‌ها، ارزش سهام آن‌ها را حفظ کند و همچنین سودجویان نتوانند در تغییر ارزش ذاتی سهام دخالت داشته باشند. این درک عمق معاملات بازار صندوق‌ها با هدف سوددهی ایجاد نمی‌شوند اما نتیجه‌ای که به دنبال دارند، سوددهی سهام شرکت‌های حاضر در صندوق خواهد بود.

بازارگردان چگونه معاملات را تسهیل می‌کند؟

حال که با ماهیت و اهداف بازارگردان آشنا شدیم، باید توضیح دهیم که سازوکار بازارگردانی در بورس چیست. بازارگردان حجم زیادی سهام در دست دارد و به همین دلیل می‌توانند سفارش‌های فراوانی را در سیستم ثبت کنند. این سفارش‌ها می‌توانند هم در قالب خرید و هم در قالب فروش انجام شوند. بازارگردان با ثبت این سفارش‌ها بنا به اقتضای بازار بر قیمت سهام تاثیر گذاشته و تعادل را در نماد مربوطه حفظ می‌کند.

بازارگردان‌ها با توجه به رفتار سرمایه‌گذاران، اقدامات خود را انجام می‌دهند. مثلا اگر ببینند که سرمایه‌گذاران اوراق بهادار خود را می‌فروشند، این اوراق را از آن‌ها خریداری می‌کنند. به این صورت نیاز فروشندگان را تامین می‌کنند. از سویی دیگر، زمانی که سرمایه‌گذاران قصد خریداری اوراق بهادار را داشته باشند، آن‌ها با عرضه این اوراق به افزایش حجم معاملات کمک می‌کنند.

پس می‌توان متوجه شد که بازارگردان با توجه به عرضه و تقاضا در بازارهای مالی، اقدامات لازم را انجام می‌دهد. به این صورت کمک می‌کند که معاملات روان باشند و اوراق میان خریداران و فروشندگان جابه‌جا شوند و سفارشی در صف خرید و فروش قفل نماند.

عوامل تاثیرگذار بر بازارگردانی سهام

گفتیم که بازارگردان با کمک ایجاد تعادل در طرف عرضه و تقاضا، معاملات بازار را تسهیل می‌کند. اما عوامل مهم و تاثیرگذار در بازارگردانی بورس چیست؟

  1. عرض بازار: حضور مستمر خریداران و فروشندگان اوراق بهادار و وجود سفارش‌های مداوم خرید و فروش در محدوده ارزش ذاتی سهام، نشان‌دهنده‌ عرض بازار است. اگر بازاری چنین ویژگی‌‌ای را داشته باشد، از آن با نام بازار نقدشونده یاد می‌شود. در چنین بازاری، بازارگردان حتی با سود کم هم فعالیت می‌کند.
  2. عمق بازار: اگر مطلبی که در مورد وجود سفارش‌های مستمر گفته شد، در قیمت‌هایی بالاتر یا پایین‌تر از ارزش ذاتی سهام رخ دهد، این مسئله عمق بازار را نشان می‌دهد. یعنی منحنی عرضه و تقاضا حول ارزش بازار آن سهم، کاملا پیوستگی دارد. در این شرایط، عدم تعادل ناگهانی میان سفارش‌ها اتفاق می‌افتد. به این ترتیب، اختلاف میان سفارش‌های عرضه و تقاضا قیمت دارایی را کمی تغییر می‌دهد؛ سپس تعادل مجددا برقرار خواهد شد. بنابراین منحنی تغییرات قیمت سهم نیز در بازاری که عمق مناسبی دارد، پیوسته خواهد بود. زمانی که عمق بازار زیاد است، بازارگردان با کمترین اختلاف میان قیمت خرید و فروش کار خود را انجام می‌‌دهد؛ یعنی با کمترین میزان سود. اما در بازاری که عمق آن کم است و منحنی عرضه و تقاضا پیوسته نیست، اختلاف میان عرضه و تقاضا زیاد است. در این بازارها اقدامات بازارگردان‌ها در مقابل هزینه‌هایی که به بازار تحمیل می‌کنند به شیوه‌ای است که حضور این افراد در چنین بازارهایی چندان جذابیت ندارد.
  3. نسبت میان سرمایه‌گذاران دارای اطلاعات و سرمایه‌گذاران دارای نقدینگی: سرمایه‌گذاران ممکن است از دو گروه متفاوت باشند. دسته اول گروهی هستند که منابع مالی مازاد دارند و با آن سرمایه‌گذاری می‌کنند. دسته‌ دوم افرادی هستند که معتقدند اطلاعات فراوانی در مورد یک شرکت در اختیار دارند. این افراد با توجه به این اطلاعات، اوراق بهادار شرکت مذکور را بررسی می‌کنند و در نهایت دست به خرید یا فروش می‌زنند.

نحوه کسب سود بازارگردان‌ها

بازارگردان‌ها ریسک نگهداری دارایی را به جان می‌خرند و در ازای آن سود به دست می‌آورند. اما اگر ارزش اوراق بهادار یک شرکت در بورس کم شود، تکلیف سود بازارگردانی آن چیست؟‌ یعنی اگر این افراد سهامی را خریداری کنند که قبل از فروش ارزش آن کم شود، خطر را به وضوح حس خواهند کرد.

برای حل این مشکل، بازارگردان‌ها به ازای سهم‌های تحت پوشش خود، اسپرد (spread) مطالبه می‌کنند. این اصطلاح در مورد شکاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش (bid-ask spread) استفاده می‌شود و در معاملات مالی مرسوم است.

بیشتر بخوانید

برای درک بهتر این موضوع مثال زیر را در نظر بگیرید. فرض کنید سرمایه‌دار سهام شرکتی را از طریق پنل کارگزاری خود جستجو می‌کند. ممکن است قیمت خرید سهم ۱۵۰۰ تومان و قیمت فروش آن ۱۵۰۵ تومان باشد. یعنی کارگزار سهام مذکور را در قیمت ۱۵۰۰ تومان خریداری کرده است و سپس آن را در قیمتی بالاتر یعنی ۱۵۰۵ تومان می‌فروشد. اگر حجم معاملات زیاد باشد، اسپردهای کوچک می‌توانند تا حدی سود روزانه را افزایش دهند.

جمع‌بندی

بازارگردان به فرد یا شرکتی گفته می‌شود که با خرید و فروش سهام از نوسانات شدید و نامطلوب قیمتی کم می‌کند و نقدشوندگی بازار را بالا می‌برد. در عملیات بازارگردانی، بازارگردان با استفاده از پول و دسترسی مستقیم به سامانه معاملات و با توجه به عرض و عمق بازار و همچنین نسبت میان سرمایه‌گذاران اطلاعات‌مدار و نقدینه‌مدار اقدام به فعالیت می‌کنند. بازارگردانان همچنین سود خود را از شکاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش به دست می‌آورند. کارگزاری‌ها یا نهادهایی مانند صندوق بازارگردانی که به منظور کمک به افزایش نقدشوندگی و هم‌چنین حجم معاملات یک سهم خاص، اقدام به خرید و فروش آن نماد می‌کنند، مرسوم‌ترین نوع بازارگردان‌های فعال در بورس هستند.

اطلاعیه بانک مرکزی درباره تحولات بازار ارز

بانک مرکزی در اطلاعیه ای آخرین تحولات بازار ارز را به منظور آگاهی هم وطنان تشریح کرد.

به گزارش روابط عمومی بانک مرکزی، با اجرایی شدن بسته جدید ارزی دولت که در روزهای گذشته توسط رئیس کل این بانک اعلام شد، داد و ستد آزادانه ارز توسط واردکنندگان، صادرکنندگان و صرافان با قیمت توافقی در بازار مجاز شده است. بازار ثانویه که بازار عمده فروشی ارز و محلی برای تامین ارز کالاهای مورد نیاز کشور به غیر از موارد اساسی، است با نقش آفرینی همه بازیگران، شکل یافته و نرخ آن بدون مداخله بانک مرکزی در مکانیسم بازار، به دست آمده و به طور طبیعی کشف نرخ در آن ادامه خواهد داشت.

همچنین بانک مرکزی بر اساس تکلیف تعیین شده توسط دولت، این اطمینان را به مردم می‌دهد که تمام تقاضاهای کالاهای اساسی و دارو را با نرخ مصوب 4200 تومانی پاسخ دهد و نگرانی از بابت تامین منابع این کالاها وجود نخواهد داشت. همان گونه که در روزهای اخیر براساس بسته سیاستی جدید ارزی، عملیات بازار انجام شده است، صرافی‌ها می‌توانند در قالب بخشنامه‌های بانک مرکزی، اقدام به خرید و فروش ارز کنند. قیمت ارز به دست آمده از مجموع معاملات صرافی ها، به صورت برخط در سایت سنا به آدرس https://www.sanarate.ir قابل مشاهده و در دسترس عموم است. از این رو نرخ سایت مورد اشاره، قیمت داد و ستد آزادانه ارز توسط بازیگران اصلی بازار ارز است.

از سوی دیگر، بانک مرکزی اذعان می کند بخشی از تقاضای ارز مربوط به نیازهای طبیعی مردم برای حفظ ارزش دارایی است، که این تقاضا به دلیل کم عمق بودن بازار و معاملات اندک انجام شده در آن، موجب نوسان قیمتی در خارج از بازار متشکل ارزی شده است. بانک مرکزی با درک این تقاضا، در حال تعریف ساز و کاریست که بتواند این تقاضا ها را با توجه به مقتضیات کنونی و راهکارهای قانونی به کمک شبکه بانکی و صرافی ها برآورده سازد تا مردم با آرامش و بدون تحمل مخاطرات در معاملات پرخطر، نیازهای خود را برآورده سازند.

ذکر این نکته ضروری است که تجربه چند روز گذشته و میزان معاملات انجام شده که توسط بانک مرکزی رصد می شود نشان می‌دهد که تفاوت معنا داری بین نرخ ناشی از این تقاضا و نرخ های ثبت شده در سامانه سنا وجود ندارد. در عین حال نرخ سنا به دلیل آن که برآمده از معاملات بسیار بیشتر و با عمق بالا بوده است، ثبات قیمتی بیشتری را تجربه کرده است.

در پایان خاطر نشان می شود، بدون تردید در حال حاضر قیمت در بازار ثانویه به دلیل نظارت بانک مرکزی و ساز و کار قانونی و عدم وجود مخاطرات ناشی از شناسایی مشتری، پولشویی و مانند آن پایین‌تر از قیمتی است که بعضا توسط اشخاص یا درگاه ها اعلام می‌شود. همچنین در ادامه سیاست های دولت که از سوی وزارتخانه‌ها و نهادهای عمومی در حال انجام است، انتظار می‌رود که بازار ارز به تدریج با عرضه بیشتر روبه رو شده و تعمیق پیدا کند.

قدرت مانور «معامله‌گران بازار سهام» افزایش می‌یابد سودگیری از بورس ریزشی

دنیای اقتصاد: یکی از تفاوت‌های مهم بورس تهران با بورس‌های جهانی آن است که در این بازار رابطه مستقیمی میان حرکت شاخص و حجم معاملات وجود دارد. به این ترتیب، در شرایط افت قیمت‌ها در بورس تهران، مشارکت معامله‌گران بازار سهام نیز به شدت کاهش پیدا می‌کند. اما در بازارهای سهام جهانی، روند کاملا معکوس است و اتفاقا زمان ریزش قیمت‌ها، حجم معاملات افزایش می‌یابد. کارشناسان معتقدند یکی از دلایل اصلی این امر، متنوع نبودن ابزارهای معاملاتی در بازار است. در این شرایط، به تازگی بحث راه‌اندازی معاملات آتی سهام و اختیار معامله از سوی شرکت بورس مجددا مطرح و به مراحل نهایی نزدیک شده است. از مهم‌ترین مزایای این ابزارهای جدید مالی، امکان کسب سود حتی در شرایط رکودی و افت قیمت است. بنابراین با ورود ابزارهای مشتقه انتظار می‌رود بازار سهام عمق بیشتری پیدا کند و سهامداران حتی در شرایط افت نیز در بازار فعالیت داشته باشند. پیش‌بینی‌پذیری قیمت‌ها، مدیریت ریسک سرمایه‌گذاران، کنترل خودکار رفتارهای هیجانی و کشف قیمت راحت‌تر در زمان بازگشایی نمادها از دیگر مزایای معاملات آتی و اختیار سهام محسوب می‌شوند. از سوی دیگر، حرکت به سمت معیارهای بین‌المللی با ایجاد تنوع در ابزارهای مالی موجب می‌شود بورس تهران برای سرمایه‌گذاران خارجی نیز جذابیت بیشتری پیدا کند.

گروه بورس، مهرنوش سلوکی: یکی از فاکتورهای جذابیت بازار برای سرمایه‌گذاران و ناشران، تنوع ابزارهای تامین مالی و نیز سرمایه‌گذاری است. از روز‌های گذشته بحث ورود دو ابزار نوین بیش از گذشته مطرح شده که با استقبال بسیاری از سرمایه‌گذاران روبه‌رو‌ شده است. قراردادهای آتی سهام (futures) و همچنین اختیار معامله (options) از ابزارهایی هستند که این روزها اظهارنظرهای بسیاری از مقامات مسوول را در پی داشته است.

با این حال در شرایط فعلی که عمق بازار سهام تا درک عمق معاملات بازار حد زیادی کاهش داشته؛ بررسی‌های «دنیای اقتصاد» نشان می‌دهد که این ابزارها از یکسو باعث تعمیق در بازار و از سوی دیگر کاهش رفتارهای هیجانی سهامداران به‌ویژه سهامداران خرد را در پی دارد.

همچنین این بررسی‌ها نشان می‌دهد استفاده از این ابزارها در بورس پیش‌بینی پذیری،کشف قیمت بهتر و مدیریت ریسک را نیز افزایش داده و در میان مدت می‌تواند به جذابیت بازار به‌ویژه برای سرمایه‌گذاران خارجی بینجامد. بازار سرمایه‌ ایران هر‌چند قدمتی نسبتا طولانی دارد و قانون تاسیس آن در سال 1345 به تصویب رسیده است اما عمدتا در چند سال گذشته و پس از تصویب قانون جدید بازار سرمایه در سال 1385به ابزارها و نهادهای مالی خوشامد گفته است. به این ترتیب این بازار برای توسعه‌ خود همچنان محتاج طراحی و راه‌اندازی ابزارها و نهادهای مالی جدید است. در طراحی ابزارهای مالی جدید توجه به رعایت شرع مقدس همواره مورد توجه مقام ناظر بازار سرمایه بوده و در این راستا کمیته‌ فقهی سازمان بورس با دقت و توجه بسیار به بررسی پیشنهادهای ارائه شده در این ارتباط می‌پردازد. یکی از ابزارهای مالی مورد استفاده در عرصه‌ جهانی که مدتی است توجه اصحاب بازار سرمایه ایران را به سوی خود جلب کرده، آتی و اختیار معامله‌ شاخص است. قرارداد آتی و اختیار معامله شاخص، قراردادهایی هستند که دارایی پایه آنها شاخص است. در این راستا از سال گذشته بورس اوراق بهادار تهران تلاش‌های خود برای بهره‌مندی از این ابزار مالی را باردیگر از سرگرفت. پیش از این نیز مطالعات مناسبی در این زمینه در بورس تهران انجام شده اما به نتیجه‌ای مورد تایید کمیته‌ فقهی سازمان بورس نینجامیده بود اما در روز‌های گذشته بار دیگر بحث استفاده از این ابزار‌های نوین مطرح و بر لزوم استفاده از آنها در بازار سرمایه تاکید شد. در همین خصوص مدیر تحقیق و توسعه بورس تهران در روز‌های اخیر از ورود ابزار آتی و اختیار معامله سبد سهام در آینده نزدیک به بازار سرمایه خبر داد و گفت: بهره‌برداری از ابزار معاملاتی آتی و اختیار معامله سبد سهام می‌تواند به جذب سرمایه‌گذار خارجی در بورس کمک کند، همچنین مدیرعامل بورس تهران در ماه‌های گذشته از راه‌اندازی قریب‌الوقوع معاملات ابزار مشتق سبد سهام شاخص خبر داد و زمان اجرای آن را نزدیک دانست.

آپشن و اختیار معامله در یک قدمی بورس

در همین زمینه حسن قالیباف‌اصل، مدیر‌عامل شرکت بورس و اوراق بهادار در گفت‌وگویی با «دنیای اقتصاد» درخصوص استفاده از ابزارهای نوین مالی در بازار سرمایه بیان کرد: ابزارهای نوین مالی تا حد زیادی می‌توانند باعث رونق بازارسهام شوند. آتی و اختیار معامله ابزارهای استانداردی هستند که در بورس‌های دنیا نیز از آنها استفاده می‌شود که از یکسو به پوشش ریسک نقد‌شوندگی بازار کمک می‌کند و از سوی دیگر سرمایه‌گذاران با سلیقه‌های مختلف را نیز پذیرا است.

وی همچنین ادامه داد: در چند سال اخیر بحث اوراق درک عمق معاملات بازار آتی تک سهم مطرح و بررسی‌های زیادی درخصوص آن صورت گرفته است. اما درخصوص بحث اوراق آتی روی سبد شاخص و آپشن یا اوراق اختیاری، خوشبختانه امسال به جمع بندی رسیده و طرح توجیهی آن تهیه و مطالعات تطبیقی صورت گرفته و نهایتا به سازمان فرستاده شده است. همچنین درکمیته فقهی نیز طی برگزاری چند جلسه مورد تایید قرار گرفت و طی یک حرکت ابداعی شاخص به سبد شاخص تبدیل شد به این معنا که روند این سبد از روند شاخص کل پیروی کرده و نمایانگر آن است.

وی درخصوص تنوع ابزار‌ها از سال‌های گذشته تاکنون بیان کرد: زمانی که بحث ابزار پیش می‌آید یکی از انتظاراتی که سرمایه‌گذار از بازار دارد بحث تنوع این ابزار‌ها است. تا مدت‌ها قبل ما فقط می‌توانستیم در بازار سهام و حق تقدم آن را معامله کنیم، اما در حال حاضر اوراق مشارکت و صکوک هم در بازار قابلیت معامله دارد که با ورود این ابزارهای جدید می‌توان گفت تنوع این سبد تا حد زیادی کامل می‌شود.

مدیر‌عامل شرکت بورس همچنین درخصوص استاندارد‌های این ابزار گفت: این ابزارها در تمام جهان مورد استفاده قرار می‌گیرد و دقت بسیاری روی تهیه و تنظیم آنها صورت گرفته است. از آن مهم‌تر سرمایه‌گذار خارجی به‌عنوان ابزار استاندارد با آن آشناست. با توجه به اینکه در فضای جدید بحث ورود سرمایه‌گذار خارجی بیش از گذشته مطرح و بازدید‌های زیادی از بورس تهران و شرکت‌ها صورت گرفته بالطبع آنها به دنبال سبدی کامل از ابزار هستند که بتوانند در آن سرمایه‌گذاری کنند. به نظر می‌رسد در حوزه سرمایه‌گذار خارجی این تنوع بخشی ابزار و کامل بودن سبد ابزار معامله در بازار سهام می‌تواند کمک شایانی کند.

از خصوصیات این ابزار‌ها وجود اهرم‌های کمکی آنها به سرمایه‌گذاران است. قالیباف‌اصل در این زمینه نیز بیان کرد: این ابزار‌ها به سرمایه‌گذاران حرفه‌ای نیز نیاز دارد، وجود اهرم‌های کمکی در این سبک معامله باعث شده تا سرمایه‌گذاران نقدینگی خود را از بازار خارج نکنند. در قرارداد اختیار معامله سهام، سرمایه‌گذار موظف به پرداخت یک نقدینگی اولیه است. به همین دلیل دیگر لازم نیست سرمایه‌گذار کل هزینه را به‌صورت نقدی برای خرید یک سهم پرداخت کند و فقط بخشی از آن را می‌پردازد. به‌عنوان مثال در اوراق آتی تک سهم در حال حاضر Margin(وجه تضمین) حدود 20 درصد است که اگر بازار حرفه‌ای شود این رقم را می‌توان کم و زیاد درک عمق معاملات بازار کرد. همین عملکرد کمک شایانی به افزایش نقدینگی بازار می‌کند.

وی در ادامه از مزیت‌های دیگر این قرارداد‌ها نام برد و گفت: در بعضی از سهم‌ها به دلیل ساختار سهامداری (بازده مطلق) absolute returnبالا نمی‌رود. به این معنا که میزان تقاضایی که بازار دارد از میزان Float (شناور) بیشتر است. در این حالت سرمایه‌گذار می‌تواند آتی سهم را خرید و آن تقاضایی که باید با اصل دارایی پاسخگو باشد، با معاملات آتی یا آپشن پاسخ دهد. همین عملکرد می‌تواند تا حد زیادی جذابیت از دست رفته بازار را برگرداند و نقدینگی سرمایه‌گذاران خرد و کلان را به سمت این بازار روانه کند. قالیباف‌اصل همچنین در زمینه افزایش تعمیق بازار به کمک ابزار‌های نوین بیان کرد: عمق بازار به معنای نقدشوندگی با نوسان کم است و وجود این ابزار در بازار باعث می‌شود که نوسانات قیمت در بازار به میزان زیادی کاهش یابد. از سوی دیگر این ابزار‌ها، ابزار‌های پیش‌بینی نیز هستند. در این حالت افراد با پول‌های کم وارد می‌شوند و عمدتا از کار حرفه‌ای و پیش‌بینی‌ها نفع می‌برند.همچنین این پیش‌بینی‌ها در بازار باعث کشف قیمت‌های بهتر نیز در بازار می‌شود که به ارزندگی بازار کمک می‌کند.

تعیین ارزش سهم در معاملات آتی

همچنین طی گفت‌وگوی روز‌های اخیر مقامات مسوول، معلاملات اختیار برای شاخص تعریف شده اما شاخص به خودی خود قیمت ندارد. حال سوالی که به‌وجود می‌آید این است که در حال حاضر چه معیاری برای ارزش‌گذاری شاخص در نظر گرفته شده و سهامداران بر چه اساسی سهم‌های خود را ارزش‌گذاری می‌کنند؟ قالیباف‌اصل در این زمینه نیز به «دنیای اقتصاد» گفت: طرح این مساله بحث‌های فنی بسیاری در پی داشته است. قرار بر این است که با یک فرمول ابتکاری شاخص را بازسازی و تبدیل به سبدی از شاخص کنیم. زیرا شاخص خودش دارایی نیست و سبدی از شاخص با فرمول‌هایی که تعدیل شده است می‌تواند به‌طور کامل شاخص را پیروی کند. مانند تک سهم که Margin(وجه تضمین) آن دقیقا مشخص است، روی یک سبد هم این اعداد، مشخص و مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین این روش ابداعی بر اساس استاندارد‌های جهانی وتمام مسائل شرعی آن نیز بررسی شده است. هرچند طی بررسی‌های قبلی «دنیای اقتصاد» در تمام دنیا روند شاخص و حجم معاملات با یکدیگر رابطه مستقیمی ندارد. اما در کشور ما به کرات دیده شده که با افت شاخص، حجم معاملات نیز با افت زیادی همراه است. برخی کارشناسان معتقدند یکی از عوامل بروز این امر، محدودیت ابزارهای مالی است. در همین زمینه نیز مدیرعامل شرکت بورس بیان کرد: ابزار‌هایی مانند قراردادهای آتی سهام (futures) و همچنین معاملات اختیار (options) می‌تواند به این وضعیت کمک شایانی کند، بدین معنا که در بازار نزولی لازم نیست سرمایه‌گذار از بازار خارج شود و می‌تواند با یک رفتار معکوس به سودآوری دست یابد زیرا در تعریف این ابزار‌ها نیز آمده که با کاهش قیمت‌ها؛ سرمایه‌گذار همچنان می‌تواند به سود‌دهی برسد. با این حساب این پدیده می‌تواند به میزان زیادی از رابطه معکوس حجم معاملات و رقم شاخص در بازار بکاهد، اما در این‌خصوص قواعد و قوانین اشتباه در بازار سهام را نیز نباید نادیده گرفت. به‌طور کلی استفاده از این ابزار‌ها در کنار تغییر قوانین می‌تواند این معضلات را از بین ببرد. قالیباف درخصوص زمان استفاده این ابزار‌ها در بازار بیان کرد: بحث معاملات آتی تک‌سهام در سال 89 به تصویب کمیته فقهی رسید و دستو‌رالعمل آن نیز تهیه شد اما درخصوص معاملات آپشن متاسفانه همچنان نرم‌افزار استانداردی تهیه نشده است. در حال حاضر ما سفارش را به شرکت فناوری داده‌ایم و جدی‌تر از قبل پیگیر هستیم.

مدیریت ریسک با ابزار‌های جدید

سعید اسلامی بیدگلی، تحلیلگر ارشد بازار سرمایه نیز درخصوص ورود این ابزار‌ها به بازار سهام گفت: عدم وجود ابزارهای مالی کافی در بازار سرمایه ایران یکی از انتقاداتی است که سال‌ها از زبان متخصصان بیان شده و البته چندان هم راه به جایی نبرده است. هنوز هم معاملات بورس ایران بر سهام شرکت‌های پذیرفته شده، استوار است و چند ابزار مالی هم که گاه و بی‌گاه و بنا به شرایط به بازار معرفی شده‌اند چندان موفق نبوده‌اند.

وی در ادامه بیان کرد: مدتی است زمزمه ورود و پذیرش برخی از ابزارهای مشتقه شنیده می‌شود و بسیاری از فعالان بازار امیدوارند که با معرفی این ابزارها برخی از مشکلات نقدشوندگی بازار رفع شود و همچنین تا حدی امکان مدیریت ریسک در بازار سرمایه ایران بیشتر شود.

نکته کلیدی اینجاست که بسیاری از این ابزارهای مالی (از جمله اوراق اختیار معامله یا قراردادهای آتی سهام و ابزارهای مشتقه روی شاخص) مدت‌ها است که در بازارهای جهانی موردمعامله واقع می‌شوند و عدم توجه به این تجربیات جهانی بی‌تردید مشکلات عدیده‌ای ایجاد خواهد کرد.

این تحلیلگر همچنین درخصوص روند حجم معاملات و رقم شاخص نیز بیان کرد: در مورد ارتباط شاخص و حجم معاملات تحقیقات تجربی فراوانی وجود دارد و نوع و میزان ارتباط این دو متغیر به شرایط اقتصادی و ریزساختارهای بازار (Market Microstructures) وابسته است. اما این حرف صحیح است که برخی از ابزارهای مالی امکان معامله در شرایط رکودی (نزولی) بازار را فراهم می‌کنند و از کاهش شدید میزان نقدشوندگی در چنین شرایطی جلوگیری می‌کنند. ناگفته نماند که کاربرد اصلی بسیاری از این ابزارها مدیریت ریسک (به معنای کاهش، فروش و یا انتقال ریسک) است. اسلامی بیدگلی همچنین افزود: بی‌تردید شناخت و قیمت‌گذاری ابزارهای مشتقه از پیچیدگی بیشتری نسبت به سهام عادی برخوردار است. این البته دلیل خوبی برای عدم راه‌اندازی این ابزارها در بازار مالی کشور نیست و همزمان لزوم آموزش‌های صحیح در این مورد را گوشزد می‌کند. شفافیت اطلاعاتی و توسعه نقش شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری و خدمات مالی بدون شک کمک‌کننده خواهد بود. سرمایه‌گذاران باید از ریسک‌های قیمت‌گذاری و معاملاتی ابزارهای نوین آگاه باشند و دستورالعمل‌ها و سازوکارها باید روشن و شفاف باشد.

راه‌اندازی آزمایشی این ابزار همراه با آموزش صحیح هم در میان بازیگران بازار و هم در محافل آکادمیک مسیر آینده را هموارتر خواهد کرد. وی در پایان و درخصوص ورود ابزارهای متنوع دیگر بیان کرد: واقعیت این است که بازار سرمایه ایران از حیث تنوع ابزار بسیار محدود و ابتدایی است و به این دلیل می‌توان ابزارهای بسیاری را نام برد که در بازارهای مالی کشورهای توسعه‌یافته معامله می‌شوند و در بازار ایران وجود خارجی ندارند. بانک‌پایه بودن اقتصاد ایران و نقش محوری دولت و نهادهای حاکمیتی هم البته دلیل مضاعفی است بر این امر. ابزارهای بدهی که تنوع بسیاری در دنیا دارند در ایران بسیار محدود هستند و به‌شدت به سیاست‌های دولت‌محور وابسته‌اند. توسعه بازار سرمایه بدون فهم و درک دقیق از اقتصاد رقابتی امکان‌پذیر نیست و امروزه همه می‌دانند که همه چیز با دستور‌العمل و آیین‌نامه پیش نخواهد رفت.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.